Eduard Cuelenaere over zijn doctoraat: “Laat ons filmremakes een eerlijke kans geven”

(11-12-2020) Eduard Cuelenaere verdedigde eind september 2020 zijn doctoraat over filmremakes in de Lage Landen

Sinds 2000 kregen we 11 Nederlandse of Vlaamse filmremakes van films uit Vlaanderen en Nederland voorgeschoteld. Denk aan Adios Amigos (de remake van Hasta La Vista) en Team Spirit (de remake van All Stars). Eduard Cuelenaere onderzocht voor zijn doctoraat dit bizarre fenomeen van Vlaams-Nederlandse filmremakes.

Dr. Cuelenaere deed een systematische vergelijkende filmanalyse en interviewde regisseurs, scenaristen, producenten en distributeurs. Hij deed ook een publieksstudie met focusgroepen in Vlaanderen en Nederland.

Wat is de belangrijkste reden om een filmremake te maken?

Het zijn vooral commerciële redenen. Een remake heeft meestal minder kans om te floppen, omdat ze gebaseerd zijn op films die zich al bewezen. 

Maar soms is er ook een persoonlijke drijfveer bij de regisseur. Sommigen waren zo onder de indruk van de originele film dat ze hem willen herwerken voor hun eigen nationale publiek. Anderen willen een goed concept naar hun eigen hand zetten.


Hoe kijken Vlaamse en Nederlandse kijkers naar de filmremake?

Weinig mensen weten af van het fenomeen van Vlaams-Nederlandse remakes. Veel kijkers beseffen niet dat films als Team Spirit of Zot van A een remake zijn van films uit Nederland. Hetzelfde geldt voor de toeschouwers van de Nederlandse remake van Loft

Het verbaasde me ook hoe gelijkaardig Vlamingen en Nederlanders kijken naar remakes. De mensen die ik interviewde waren het er meestal over eens dat filmremakes minder origineel, creatief en bovendien erg commercieel zijn. Ze verkozen de versie uit hun eigen land ook steevast boven de buitenlandse versies. Dat komt grotendeels omdat die versie dichter bij hun eigen culturele achtergrond aansluit. 

Als de respondenten hoorden dat de lokale versie niet de originele film was, veranderden ze van mening. Originaliteit blijkt dus nog belangrijker dan culturele achtergrond.

Wat zijn de voor- en nadelen van een filmremake?

Dat is afhankelijk van je standpunt. Voor filmmakers hebben remakes een grotere kans op succes. Maar zowel bij het filmpubliek als filmcritici leeft de perceptie dat remakes slecht, oncreatief en puur commercieel zijn. 

Filmmakers zijn zich bewust van de negatieve weerklank van filmremakes, waardoor ze er alles aan doen om te verbergen dat hun film eigenlijk een remake is. Ik wil mensen graag oproepen om afstand te nemen van het kromme criterium van “originaliteit”. We schrijven films vaak af als ze niet “geheel uniek zijn”. Maar een volstrekt originele aanpak bestaat eigenlijk niet. 

Toch blijft originaliteit voor de meesten nog altijd een belangrijk criterium om te bepalen wat goede films zijn. Maar op deze manier zouden we elke genrefilm verwerpen omdat het slechts een variatie is op een bekende formule. Net zoals sequels, die we kunnen reduceren tot een vervolg op bestaande films. 

Laat ons dus filmremakes een eerlijke kans geven en ze niet bij voorbaat afkeuren enkel en alleen wegens hun ‘onoriginaliteit’.