Elisabeth Van den Abeele doctoreerde over kidfluencers: "Ouders zijn zich bewust van de gevaren, maar minimaliseren die vaak".

Waarom gaat jouw doctoraat over dit onderwerp?

Mijn onderzoek richt zich op de risico's die gepaard gaan met het online afbeelden van kinderen in influenceractiviteiten. Aanvankelijk wilde ik dieper ingaan op de invloed van kidfluencers (kinderen onder de 13 jaar die actief zijn als influencer) op andere kinderen. Dit vereiste diepte-interviews met deze kinderen en hun ouders. Tijdens het afnemen van deze interviews realiseerde ik me de enorme privacyrisico’s die hiermee gepaard gaan, wat me echt bezig hield. Daarom besloot ik de focus te verleggen naar de ethische vraagstukken rond de betrokkenheid van kinderen bij influenceractiviteiten.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen uit jouw onderzoek?

Mijn onderzoek legt ernstige bezorgdheden bloot over uitbuiting en privacy-schendingen. Zo bleek dat kinderen die worden afgebeeld binnen influenceractiviteiten vaak benaderd worden door pedofielen, dat er digitale identiteiten van hen worden gecreëerd zonder hun medeweten, en dat zij regelmatig betrokken worden bij commerciële opdrachten.

Wat vooral opviel, is dat ouders zich bewust zijn van de privacyrisico’s van het online afbeelden van hun kinderen, maar deze vaak minimaliseren door gebruik te maken van onbewuste heuristieken (bijvoorbeeld: "Er zijn miljoenen kinderen op internet, waarom zou een pedofiel mijn kind willen targeten?"). Daarnaast geloven veel momfluencers dat het beschermen van de privacy van hun kinderen hen zou belemmeren in commerciële samenwerkingen en het aantrekken van volgers, wat de drang om te delen alleen maar versterkt. Mijn onderzoek weerlegt echter deze veronderstellingen.

Uit onze studies blijkt dat het wel of niet tonen van kinderen in gesponsorde content geen verschil maakt in de effectiviteit van reclame. Bovendien blijkt dat volgers van momfluencers zeer positief staan tegenover technieken voor anonimisering, vooral wanneer de motieven voor het gebruik daarvan goed worden uitgelegd.

Samenvattend biedt mijn onderzoek een middenweg aan om de online privacy van kinderen te beschermen, terwijl (influencer) ouders de mogelijkheid krijgen om hun kinderen online te delen – maar dan op een anonieme manier.

Hoe kijk je terug op jouw doctoraatstraject?

Ik kijk met veel voldoening terug op mijn doctoraatstraject. Het onderwerp is mijn passie geworden, en mijn collega’s zijn echte vrienden geworden.

Wat zijn de plannen na jouw doctoraatsonderzoek?

Op dit moment ben ik gastprofessor aan de Universiteit Gent en geef ik les aan de Arteveldehogeschool, waar ik ook studenten begeleid bij hun bachelorproef en stage.