Innoveren volgens de snelheid van het licht met Luceda Photonics

(06-05-2021) Hoe deze UGent spin-off een sleutelrol speelt in de digitalisering van onze maatschappij

Fotonica – de wetenschap en technologie van het licht – speelt een cruciale rol in ons dagelijks leven en zorgde voor een radicale transformatie in tal van sectoren, zonder dat de meesten onder ons daar enig besef van hebben. Denk bijvoorbeeld aan optische vezels die zorgen voor ultrasnelle online communicatie, laserscanners voor zelfrijdende wagens of zonnecellen die groene energie aanmaken. Maar ook in de uitbouw van 5G, datacenters en kwantumcomputing vormt fotonica een sleuteltechnologie. De UGent kent een lange traditie in dit vakgebied, en startte al tal van spin-offs op rond dit topic. Zo ook Luceda Photonics, dat in 2014 werd opgericht door onder anderen Pieter Dumon en Martin Fiers. ‘Een nieuwe generatie devices wordt ontworpen op basis van onze software, en daar zijn we best trots op.’Luceda II.PNG

 

Licht, lux, luce… Luceda

Lichtdeeltjes vormen de basis van deze baanbrekende technologie. Fotonen, zoals ze ook genoemd worden, zijn vele malen sneller dan elektriciteit. Met deze technologie kan dus niet alleen veel meer data sneller verwerkt worden, maar ook met minder energieverbruik. Al ons dagelijks dataverkeer gaat over supersnelle optische vezelverbindingen. Maar ook in veel andere toepassingen spelen fotonen een sleutelrol: denk maar aan de microscopie en snelle screening van ziekteverwekkers of antistoffen, monitoring van bruggen, wegen en machines, en sensoren in geavanceerde zelfrijdende auto’s.

 

‘Bij alle toepassingen waar heel snel heel veel bits en bytes op dataverbindingen uitgewisseld moeten worden, of waar heel gevoelige detectie van licht nodig is, vormen wij een cruciale schakel.’ Pieter Dumon, CTO van Luceda Photonics

 

‘Mensen willen systemen miniaturiseren door alles op een chip te plaatsen. Enerzijds om “size, weight and power” onder controle te houden, anderzijds om volledig nieuwe toepassingen mogelijk te maken. Een mooi voorbeeld is de onderhuidse sensor voor suikerziektepatiënten van Indigo, eveneens een UGent spin-off. Net in dat proces van miniaturisatie maakt Luceda Photonics het verschil. Wij vormen de brug tussen ontwerpers van optische chips, die informatie overdragen of bewerken met licht in plaats van elektronen, en de fabrikanten van deze chips,’ aldus Pieter Dumon, CTO van Luceda Photonics.

 

De letters “EDA” uit Luceda staan voor “Electronic Design Automation” of, in mensentaal, een software tool om chips uit te tekenen. ‘Met onze software kunnen ontwerpers niet alleen hun chips uittekenen, maar tegelijk het gedrag van hun chips simuleren. Zo reduceer je de kans op fouten, en kun je de ontwerpfase van die chips gevoelig inkorten. Als je weet dat het al snel een half miljoen euro en 6 maand tijd kost om een chip te produceren, maakt het economisch een groot verschil als je die ontwerp- en testcyclus kunt reduceren,’ verduidelijkt Martin Fiers, product manager van Luceda Photonics.

 

‘Die flexibiliteit om workflows uit te testen en om zaken te schalen onderscheidt onze software. Die wendbaarheid laat heel veel ruimte voor innovatie doordat je sneller nieuwe toepassingen kan uitproberen, bijsturen en opnieuw testen. Met onze expertise nemen we de tijd om samen met onze klanten hun problemen aan te pakken en te ondersteunen, zodat zij zich 100% kunnen focussen op hun eindproduct. Fotonica vormt dan wel een cruciaal onderdeel van dit eindproduct , maar bij de volledige productontwikkeling komt veel meer kijken uiteraard,’ aldus Martin.

 

Het nieuwe goud

Inmiddels worden deze optische chips, die met lichtdeeltjes de elektronische signalen op traditionele microchips versterken, beschouwd als het 'nieuwe goud'. Vandaag is het vooralsnog een nichemarkt op internationale schaal, maar wel een met groeipercentages van 25 à 30% per jaar. Het is de sterkst groeiende markt in China en ook in de Verenigde Staten en Europa is deze sector in opmars. De EU heeft fotonica bestempeld als een van de vijf technologieën met de grootste economische potentie.

 

Zagen Pieter en Martin zelf van bij het begin het potentieel van hun software? ‘Er was een lange aanloop om de technologie om te vormen naar Luceda Photonics van vandaag. Het softwarepakket voor het tekenen van de chip, ontstaan in de vakgroep van professor Roel Baets, dateert van 2002. Wim Bogaerts, mede-oprichter van Luceda en intussen professor in de fotonica-groep, legde de kiem voor de software voor het ontwerpen en tekenen van fotonica-chips. Hij bouwde het uit tot een krachtig pakket met vele mogelijkheden. Daardoor kwam er ook vraag vanuit andere universiteiten en ontstond intern een debat rond het finale doel: de software commercieel ontwikkelen of open source beschikbaar stellen. Toen hebben we de open source kaart getrokken. Dat voelde toen als de juiste beslissing. We trokken een ontwikkelaar aan om de software verder uit te bouwen en te ondersteunen vanuit de fotonicagroep,’ vertelt Pieter.

 

‘In 2013 kwam daar verandering in. Martin had tijdens zijn doctoraat een simulator uitgewerkt. De combinatie van deze simulator en het oorspronkelijke tekenpakket was iets wat niet op de markt beschikbaar was. Bij elk van ons was er ook een commerciële drive. Maar om de sprong naar het ondernemerschap te wagen, hebben we wel een duwtje in de rug nodig gehad. Netwerkorganisaties, je eigen vakgroep,… spelen daarin een belangrijke rol. Wij zijn dankbaar dat onze promotoren, professor Roel Baets en professor Peter Bienstman, en bij uitbreiding de vakgroep, ons de ruimte gaven om onze ondernemersplannen verder te ontwikkelen,’ vult Pieter aan.

 

There is a time and a place for everything

‘Als je een spin-off vanuit een universiteit opzet, moet je toch een switch maken in je mindset. Aan een universiteit is het finale doel om je te focussen op je niche, om nieuwe dingen te ontdekken. Daar is het goed dat je in die modus functioneert. In een bedrijf werk je vanuit een andere ingesteldheid. Je moet luisteren naar je klanten om hen te overtuigen van je product of oplossing, anders heb je geen inkomsten. Je moet beseffen dat die twee modi bestaan en ze op het juiste moment hanteren,’ aldus Martin.

 

‘Met zes oprichters vormden we al van bij de start een kleine kmo, en moesten we alles op alles zetten om zo snel mogelijk verkoop te realiseren. Je moet rollen definiëren en takenpakketten afbakenen. Aangezien we met zijn zessen samen in een bureau zaten, bleven we met zijn allen van alles op de hoogte. Als je bedrijf groeit, moet je stukken van je oorspronkelijke rollen overlaten aan nieuwe collega’s. Je moet kunnen loslaten en vertrouwen hebben dat zij de beste oplossing op dat moment vinden én er op vertrouwen dat elk teamlid zijn verantwoordelijkheid opneemt,’ verduidelijkt Martin.

 

‘Met 19 personen in dienst en recent het opzetten van een eerste dochteronderneming in Shanghai kun je niet anders dan loslaten. Al moet je wel zorgen dat iedereen mee is en blijft in het verhaal dat je wil schrijven. Hoe meer en hoe beter ons hele team de normen en waarden van ons bedrijf en de context van onze klanten snappen, hoe meer we ook uit onszelf het juiste doen. Tegelijk is die groei van je bedrijf een kans om de complementariteit van je team te versterken. Je eigen zwaktes kennen en mensen aanwerven die deze aanvullen en versterken is erg belangrijk.’

 

‘Het technische aspect is erg leuk, maar het intermenselijke blijft het uitdagendste.’ Martin Fiers, product manager van Luceda Photonics

 

Ondernemersimpulsen vanuit de universiteit

‘Voor iemand die iets wil ondernemen op basis van onderzoek, zijn er aan de universiteit de nodige impulsen om ondernemerschap aan te wakkeren,’ volgens Pieter. ‘Denk maar aan de IOF business developers, die samen met UGent TechTransfer de link vormen tussen de academische en de industriële wereld, en dus commerciële ideeën goed kunnen inschatten. Er is funding om ideeën verder uit te werken, je kunt cursussen volgen,… Ook wij hebben in ons opstarttraject hiervan gebruik gemaakt, onder andere via StarTT-projectfinanciering en funding vanuit het Europese ERC Proof-of-Concept. De echte sprong wagen, moet je natuurlijk zelf doen.’

 

‘Zelf ben ik nogal een chaoot; ik ben vaak in een creatieve bui en genereer graag nieuwe ideeën om optimaal te functioneren. Onderzoek was dus wel mijn ding. Toen merkte mijn vrouw op dat het wel de moeite waard was om iets anders te proberen. “Je hebt nu al die jaren zo passioneel je onderzoek gedaan. Waag je kans om er nu ook buiten de universiteit iets van te maken, om een bedrijf op te richten. Je kan dan nagaan of zoiets je ook bevalt.” En zie, gelijk had ze,’ vertelt Martin.

 

Een laatste advies van deze ondernemer-onderzoekers? ‘Wees niet bang om de stap te wagen. Ook al zijn er veel onzekerheden of word je onderweg soms ontmoedigd. Doe een beroep op je netwerk. Er zijn veel mensen die je willen helpen om te slagen.’

Meer info

www.lucedaphotonics.com

 

Ook ambitie om je eigen bedrijf op te richten vertrekkende van je onderzoek? Start hier je traject met de Venture Track.