Een Aziatische hoornaar gespot? Meld het aan Dries Laget van Honeybee Valley

(05-10-2017) In Wevelgem (bij Kortrijk) is een Aziatische hoornaar gevangen, deze soort vormt een reëel gevaar voor onze honingbijenpopulatie.

In de Vogelwijk in Wevelgem is een Aziatische hoornaar gevangen, de zogenaamde 'Monsterwesp'. Het is een grote, zwarte wesp van ongeveer 3,5 centimeter lang en geel aan de poten. Normaal komt ze voor in Azië. Het dier reisde ruim tien jaar geleden met een vracht vanuit Azië mee naar Europa. Sindsdien heeft het van ons continent een nieuwe habitat gemaakt. In ons land wordt de wesp echter niet zo vaak gespot. Enkele maanden geleden werd er eentje gezien in Oudenaarde en nu werd ook in Wevelgem een exemplaar gevangen.

De Aziatische hoornaar is geen aanwinst voor onze contreien, want de monsterwesp moordt honingbijenkolonies uit.

Deskundige Dries Laget van Universiteit Gent ging deze week, van zodra het nieuws binnenkwam dat er in Wevelgem één gesignaleerd was, meteen op onderzoek. Hij kon intussen al vaststellen dat het maar om één wesp ging, en dat er geen reden is om aan te nemen dat het om een nest gaat. "Goed nieuws, maar het is een kwestie van tijd voor er in onze streken wél nesten zullen zijn. Ik roep iedereen op om waakzaam te zijn, een foto te nemen van het dier en het te signaleren op ."

© Het Laatste Nieuws - 5 okt. 2017

Bekijk hier het interview met Dries Laget op vrt NWS van 4 oktober 2017

 

© Ecopedia
© Ecopedia

Leerkracht vangt ‘monsterwesp’ (en redt zo duizenden bijen)
© Krant van West-Vlaanderen - 6 oktober 2017 - Olivier Neese en Axel Vandenheede

Een van de grootste vijanden voor imkers en landbouwers is voor het eerst aangetroffen in West-Vlaanderen: de Aziatische hoornaar. Deze ‘monsterwesp’ vermoordt aan een razend tempo honingbijen, belangrijke bestuivers voor de landbouw. De Wevelgemse leraar Henk Vermeersch ving het diertje op zijn terras. Met zijn alerte reactie kon hij erger voorkomen.

“Het vangen en bestuderen van insecten is een afwijking van mij”, lacht Henk Vermeersch, die werkt als leerkracht aan de gemeentelijke basisschool in Wevelgem. “Als ik in de natuur iets zie dat ik niet ken, neem ik het mee en zoek ik het op. Op onze school sta ik bekend als de Wikipedia van de natuur. Geregeld neem ik dieren mee naar mijn klas om er met de leerlingen over te praten. Dat vind ik belangrijk. Deze week vond ik een levende pad aan onze school. Wel, daarmee ben ik langs alle klassen getrokken. Door dieren mee te nemen en erover te praten, hoop ik de interesse bij de kinderen aan te wakkeren.”

Het dier dat de Wevelgemse leerkracht vorige week meebracht, was heel speciaal: een Aziatische hoornaar. Die was vorige week woensdag op zijn terras geland. “Toen ik op Google zocht, zag ik dat ik een beest met een reputatie te pakken had.” Zweefvliegen, wilde bijen en honingbijen: allemaal worden ze afgeslacht door deze monsterwesp. Behalve voor de imkers is dit ook voor de landbouwers een ramp. Bijen zorgen voor de bevruchting van fruitbomen en groenteplanten.

Diepvries

Het is de tweede keer in Vlaanderen dat de Aziatische hoornaar gespot wordt. In het voorjaar ving een imker een exemplaar in zijn serre in Oudenaarde. “In mijn speurtocht naar informatie kwam ik terecht bij de artikels over die vondst”, gaat de Wevelgemnaar verder. “Daarbij riep de Universiteit Gent op om aangetroffen Aziatische hoornaars te melden. Dat deed ik meteen. Ik moest een foto doorsturen, omdat er verwarring kan zijn met de Europese variant. Kort daarop kwam het antwoord dat het wel degelijk om een Aziatische ging.”

“Toen het diertje dood was, heb ik het in mijn diepvries gestopt. ‘s Anderdaags werd het opgepikt voor verder onderzoek. Ik kreeg intussen de vraag om mijn ogen open te houden, want de kans bestaat dat er in de buurt een nest hangt. Als ik nieuwe exemplaren zou opmerken, moet ik hun vluchtroute in kaart proberen te brengen. Of ze proberen te vangen. Intussen heb ik mijn buurman verwittigd. Zo weet hij waarom ik straks misschien even over de haag zit te kijken.” (lacht)

Met het vangen van het opmerkelijke insect op zijn terras deed Henk onbedoeld een heldendaad voor de West-Vlaamse imkers en landbouwers. Het dier is zo goed als zeker een bevruchte werkster, die na een winterslaap als koningin een kolonie zou stichten. Met het blote oog is het verschil tussen een werkster en een koningin niet te zien. Het verschil weet je enkel door het diertje te wegen. Een bevruchte werkster weegt door de eitjes iets meer. En dat was in Wevelgem het geval. Die is nu onschadelijk gemaakt, dankzij het alerte optreden van Henk Vermeersch.

Waar een werkster is, is meestal ook een nest. Dit is een papieren bol, die een diameter van een meter kan hebben en 10 à 15 meter boven de grond hangt. Dinsdagmiddag zocht Dries Laget, imker-conservator van het onderzoeksbureau voor bijen Honeybee Valley, in een perimeter van 3 kilometer rond de woning van Henk. Zonder succes. Nieuwe zoektochten worden voorlopig gestaakt, omdat de dieren niet uitvliegen bij koud en nat weer. Het nog weelderige bladerdek van de bomen verspert ook te veel het zicht. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) zoekt uit of het drones met warmtecamera’s kan inzetten. Die methode werd vorige week met succes gebruikt in Nederland, die momenteel ook in de ban is van de Aziatische hoornaar.

Niet genoeg voorbereid
“Nog nergens ter wereld kon een wesp worden uitgeroeid”, stelt Tim Adriaens, bioloog en expert exoten bij het INBO. “De verspreiding van de Aziatische hoornaar zal niet tegengehouden kunnen worden, we kunnen die enkel proberen te vertragen. Als we 95 procent van de nesten zouden kunnen vinden en verdelgen, zouden we de verspreiding met de helft vertragen. Deze vondst zorgt er wel voor dat we ons nu intensief kunnen voorbereiden. Nog deze maand zullen we samenzitten met Honeybee Valley en de imkersector om een monitoringnetwerk op te starten. Nu werken we nog zeer ad hoc en ambachtelijk. We zijn niet genoeg voorbereid op zoiets. We kunnen al zendertjes aan insecten hangen, maar dan heb je ook een groot grondstation nodig om die te kunnen volgen. Als een insect te diep in de grond kruipt, verliezen we snel contact... We moeten dringend de moderne technologie omarmen in de strijd tegen zulke invasies.”

Lees meer artikels over: