Monsterwesp verovert Vlaanderen

(17-06-2020) De Aziatische hoornaar verovert Vlaanderen. De "monsterwesp" vreet honingbijen op en kan zeer agressief reageren op mensen. De hoornaar spuit ook gif en moet daarom zeer omzichtig aangepakt worden. Brandweerkorpsen bereiden zich voor.

Het is geen lieverdje, de Aziatische hoornaar. Het beestje komt oorspronkelijk uit China. De eerste exemplaren in Europa werden in 2004 gespot in het Franse Bordeaux. De wespen hadden de oversteek vanuit China gemaakt in stenen potten op een containerschip. In een bonsaiboompje zat een bevruchte koningin. Vanuit Bordeaux verspreidden de insecten zich langzaam maar zeker over Frankrijk en daarna ook over Spanje en Italië.

"Sinds 2017 komen we ze ook in Vlaanderen tegen", zegt Dries Laget van Honeybee Valley, het onderzoekscentrum rond bijen aan de Universiteit Gent. De eerste melding kwam vanuit Poperinge in West-Vlaanderen, bij de grens met Frankrijk. De voorbije jaren zwermden de wespen uit over gans Vlaanderen. "Vorig jaar werd een veertigtal nesten verdelgd en werden er nog eens veertig meldingen gedaan van de hoornaar, maar werd het nest niet gevonden."

Nog voor de zomer goed en wel begonnen is, werden dit jaar al twintig nesten verdelgd. En dat is absoluut nodig, want de Aziatische hoornaar is een agressief beestje. "Na de winter bouwt de wesp een primair nest, ongeveer een voetbal groot, met zowat 500 tot 1.000 bewoners. Het komt vaak voor in tuinhuisjes of elders bij mensen in de buurt."

Europese variant

Ook de Europese Unie heeft zich al met de wesp bemoeid. De hoornaar staat op de lijst van invasieve soorten die de biodiversiteit bedreigen. Elke lidstaat is verplicht om de verspreiding tegen te gaan. "Het is een kwestie van de Aziatische hoornaar zo snel mogelijk te spotten en te laten verdelgen", zegt Laget. "Op het einde van de zomer gaan ze bijenkasten leegroven. En we raden aan zeker niet in de buurt te komen, want bij nestverstoringen vallen ze massaal aan. Wie niets doet, krijgt ook geen last. Maar als de hoornaar wordt gestoord, kan hij agressief reageren. Er zijn veel meer dodelijke incidenten dan bij andere soorten. In Spanje zijn er al imkers die zelf probeerden een nest te ruimen, gestorven door vergiftiging."

De Aziatische hoornaar is niet te vergelijken met de Europese variant, die absoluut geen kwaad doet en die we ongemoeid moeten laten. "Want hoe meer Europese hoornaars er zijn, hoe minder kansen de Aziatische heeft om zich hier te vestigen", aldus Laget. "Daarom moeten we er snel bij zijn, want in de zomer verhuizen de wespen naar een secundair nest met een diameter van één meter en wel 10.000 bewoners. Dat zit hoog in de bomen, dus het is moeilijk om erbij te geraken."

Speciale pakken

"We proberen ze daarom zoveel mogelijk in de primaire fase op te sporen en te verdelgen, want als ze in hun secundair nest vijftig koninginnen hebben, kunnen ze snel exponentieel groeien", zegt Bas Verniest van brandweerzone Centrum in Gent. Hij leidt collega's op in het bestrijden van de Aziatische hoornaar. "Wij hebben geïnvesteerd in speciaal materiaal. De pakken zijn sterker, want de wespen steken door de klassieke uitrusting heen. Ze spuiten ook gif. Er zijn al gevallen bekend van brandweermannen die dat in hun gezicht kregen. Daarom is volledige gezichtsbescherming nodig. Om de grote nesten hoog in de bomen te kunnen aanpakken, hebben we een speciale telescopische lans."

Op vespawatch.be kunnen burgers meldingen van de Aziatische hoornaar doorgeven. De verdelging moet altijd gebeuren door specialisten die daar een opleiding voor hebben gevolgd. "De beste raad die we kunnen geven: blijf ervan af, maak foto's en stuur ze door naar de website. Of bel de plaatselijke brandweer. Als ze zelf niet over het juiste materiaal beschikken, kunnen ze een aanpalende zone inschakelen", besluit Verniest.

Philippe Ghysens
© Het Laatste Nieuws - 11 juni 2020

Lees meer artikels over: