Hoe de postbode de weerman kan helpen

(10-01-2019) Docent weermodellen prof. Steven Caluwaerts geeft toelichting

Postbode wordt weerman

Wie nauwkeurig het weer kan voorspellen, heeft goud in handen. Dat heeft niet alleen het KMI maar ook commerciële spelers goed begrepen. Het KMI zet nu zelfs postbodes in. 'Het maatschappelijk belang van een goede weersvoorspelling kan nauwelijks worden overschat.'

Stel dat we, straat per straat, gedetailleerd kunnen voorspellen welk weer het morgen zal zijn: volop zon of eerder een pak sneeuw of een goede mistbank. Dan kunnen horecazaken er hun personeelsbezetting op afstemmen, weten supermarkten of het zin heeft om meer ijsjes in voorraad te hebben, kunnen landbouwers hun gewassen beter beschermen en kunnen verzekeraars nagaan of de auto van een klant wel echt beschadigd is door een hagelbui.

"Zowat alles in onze maatschappij is nauw gekoppeld aan het weer", stelt Steven Caluwaerts, docent weermodellen aan de UGent. "En alles begint met een goede kennis van de huidige weertoestand. Hoe beter de informatie over de begintoestand, hoe nauwkeuriger een voorspelling kan worden gedaan."

Zelfs data van ruitenwissers

Nu haalt het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) zijn info vooral uit satellietgegevens, officiële weerstations en boeien in de oceaan. Maar er zijn nog blinde vlekken. Caluwaerts: "Er ontbreekt nog informatie over bepaalde omgevingen, zoals de stedelijke omgeving. Daar staan tot nu toe geen weerstations omdat de metingen er beïnvloed worden door die stedelijke omgeving zelf. Als we naar accuratere meetresultaten willen, moeten we ook over die blinde vlekken meer gegevens hebben."

En dus komen de postwagentjes in beeld. Want een postbode komt overal, weer of geen weer. Het KMI wil nog dit jaar de postwagens uitrusten met meetinstrumenten, die automatisch een boel gegevens doorsturen naar hun centrale computer. Info over temperatuur, maar evengoed over ruitenwissers die aangezet worden, mistlampen die aangestoken worden of banden die slippen.

Dat kan heel gedetailleerde lokale informatie opleveren over de actuele weersituatie en het KMI in staat stellen om à la minute waarschuwingen over gevaarlijke toestanden ergens te velde uit te sturen. Het KMI maakt er geen geheim van dat het die data ook wil verkopen. Veel bedrijven zijn namelijk bereid om daar geld voor te betalen.

"Energiebedrijven behoren tot onze klanten", zegt Maarten Reyniers van het KMI in Het Nieuwsblad. "Voor de windmolens, maar ook om te weten of er door koud weer extra vraag zal zijn. Of de NMBS, daar hebben ze diesellocomotieven die bij bepaalde weersomstandigheden stilvallen."

Het KMI is overigens niet de enige die aast op zulke gedetailleerd mogelijke weerdata. Ook computerbedrijf IBM maakte deze week bekend dat het de informatie van honderdduizenden amateurweerstations wil verzamelen en koppelen. Bedoeling is om wereldwijd weermodellen te maken die heel accuraat en gedetailleerd informatie bieden, tot op drie kilometer nauwkeurig. Informatie die het, als commercieel bedrijf, ook wil verkopen.

Het is op zich een goede zaak dat er steeds meer weerdata verzameld worden, meent ook Pieter Colpaert, datawetenschapper bij UGent en onderzoekscentrum Imec. "We moeten als maatschappij wel dringend gaan nadenken over hoe we dat gaan aanpakken. Ik begrijp het KMI, dat het die data wil verkopen. Zij moeten volgens de wet namelijk zelfbedruipend zijn en dus is het logisch dat ze op zoek gaan naar methoden om dat te zijn. Maar nu moet zo'n overheidsinstelling dus concurreren tegen een commercieel bedrijf als IBM. Terwijl het ook anders kan."

Zware stormen

Colpaert verwijst naar Nederland, waar het KNMI, de tegenhanger van het KMI, alle data die het bezit vrij beschikbaar stelt. "Je ziet dat er op die manier meer bedrijven ontstaan die service aanbieden met die data. Een goed voorbeeld daarvan is Noodweer Benelux, een kleine speler die heel gedetailleerde microweermodellen over zware stormen aanbiedt. Denk maar aan de storm die enkele jaren geleden Pukkelpop teisterde. Als we zulke erg lokale stormen goed kunnen voorspellen, dan krijg je een heel andere situatie."

Cathy Galle
De Morgen - 10 jan. 2019

 

Lees meer artikels over: