Project Vespa-Watch wil de Aziatische hoornaar uitroeien

© Het Nieuwsblad - foto RR (vergrote weergave)

© Het Nieuwsblad - foto RR

(21-08-2018) Het project Vespa-Watch wordt een jaar lang door de Vlaamse overheid betaald om de invasie van de hoornaar een halt toe te roepen. Dr. Karel Schoonvaere geeft toelichting.

Sinds vorige maand werden al drie keer hoornaars gesignaleerd in het Gentse. In juli werd een man in zijn tuin in Evergem vier keer gestoken bij het scheren van zijn haag. In Sint-Martens-Latem sloeg afgelopen weekend nog een imker alarm toen de roofzuchtige insecten hun oog hadden laten vallen op zijn bijenkasten. Moeten we vrezen voor een invasie?

Op 18 juli was een man uit Evergem zijn beukenhaag aan het scheren toen hij tussen de bladeren een lichtbruin voorwerp ter grootte van een bal opmerkte. Voor hij besefte dat het om een nest van de Aziatische hoornaar ging, was hij al vier keer gestoken. “Je nadert een nest het best niet dichter dan twee meter, anders kunnen die dieren agressief worden”, zegt onderzoeker Karel Schoonvaere (UGent). “Zo'n steek kan flink pijn doen omdat de angel van een hoornaar groter is dan die van een wesp maar gevaarlijker is zo'n steek doorgaans niet omdat het gif iets minder sterk is.”

Schoonvaere is een van de onderzoekers van het project Vespa-Watch die een jaar lang door de Vlaamse overheid wordt betaald om de invasie van de hoornaar een halt toe te roepen. “Ons doel is zo veel mogelijk nesten te verdelgen omdat de Aziatische hoornaar niet thuishoort in onze contreien. Enkele jaren geleden is een hoornaar vanuit China per toeval in Frankrijk geraakt met een levering goederen. Wellicht was dat een koningin.”

Sindsdien is de hoornaar aan een snelle opmars bezig. Het dier heeft hier geen natuurlijke vijanden en vindt hier makkelijk voedsel. Vorig jaar werden over heel Vlaanderen vijf Aziatische hoornaars gemeld. Dit jaar werden alleen al in juli en in West- en Oost- Vlaanderen tien individuen en kolonies gesignaleerd. In augustus zijn dat er tot dusver drie.

Twee meldingen kwamen van imkers uit Sint-Martens-Latem. “Die hadden gezien dat hoornaars bijen probeerden te vangen bij het vlieggat van een bijenkast. Hoornaars zijn niet geïnteresseerd in mensen maar voor bijen zijn ze geduchte killers. In geen tijd kunnen ze een bijenvolk halveren. Ze vierendelen daarbij hun prooi en rollen de rest tot een vleesbal die ze meenemen naar het nest om aan hun larven te voederen. Als er weinig voedsel is, durven ze zelfs in groep raids uitvoeren waarbij ze tot in de bijenkast zelf binnendringen om daar een slachting aan te richten.”

Gifspuiters

Het nest van de hoornaars in Latem is nog niet gevonden. Wie een hoornaar ziet of een nest (vaak hoog in een boom), moet dat melden aan de brandweer. Die leert nu omgaan met het nieuwe fenomeen. “Zo wordt brandweermannen aangeraden om bij het verdelgen van een nest een bril op te zetten nadat we hebben ontdekt dat de diertjes die niet door kleding heen kunnen prikken, overschakelen op het spuiten van gif in de ogen.”

Hoe een hoornaar herkennen?

“Hoornaars zijn geen monsters van tien centimeter”, zegt UGent-onderzoeker Karel Schoonvaere. “Ze zijn wel groter en zwaarder dan een wesp.”

“Wie buiten eet of drinkt, kan het bezoek van een hoornaar krijgen, maar je zult ze sneller aantreffen in een boomgaard. Net als bij wespen geldt dat ze niet agressief worden als je ze laat doen. Ernaar slaan, is geen goed idee.”

Er is ook een Europese hoornaar, een inheemse variant die niet mag worden uitgeroeid. Om ze te herkennen, moet je vooral naar de kleuren kijken. Het grappige is dat de inheemse hoornaar in de Belgische driekleur is getooid en de Aziatische in de geel-zwarte kleuren van de Vlaamse vlag.

Geert Neyt
© Het Nieuwsblad - 21 aug. 2018

 

Lees meer over het project Vespa-Watch

Lees meer artikels over: