Inleiding en kadering

'Het leven', het onze inbegrepen, is het resultaat van de evolutie van 'zich gedragende wezens'. In deze lessenreeks bekijken we ons gedrag vanuit een ecologisch en evolutionair perspectief.

Terloops zal je zien dat de wetenschappelijke visie vanaf de jaren zeventig tot vandaag gaandeweg grondig geëvolueerd is. Vergeet niet dat wij in hoge mate ons huidig milieu zelf inrichten. De culturele impact valt niet te onderschatten. Vandaar dat we het hebben over 'gen-cultuur co-evolutie' bij de mens.

Omdat we het niet altijd bij het juiste eind hebben wanneer we voortgaan op ons 'gezond verstand' en 'aanvoelen' is het onontbeerlijk enig inzicht te hebben in de biologische onderbouw van onze gedragingen. Dit geldt zeker voor diegenen onder ons die professioneel actief zijn in één of ander segment van de sociale verzorgingssector, van psycholoog over verpleger tot arts, van politieagent tot jurist, zowel mannelijk als vrouwelijk.

Doorheen de lessencyclus zullen controversiële vragen zonder schroom als kapstok gebruikt worden, zoals:

  • Zijn we nu mono- of polygaam? Waarom beweren we monogaam te zijn als we zoveel 'vreemd gaan'? Ben je zeker dat die vreemden wel 'vreemd' zijn en geen goede buren of bekenden?
  • Waarom denken vrouwen dat ze geëmancipeerd zijn, terwijl ze wereldwijd achteruit gesteld worden en waar halen mannen het recht vandaan om zich als macho te gedragen? Is dat altijd zo geweest bij onze soort of is het ontstaan in historische tijden en hoe zijn historische tijden ontstaan?
  • Vanwaar die verschillen tussen man en vrouw, ook al behoren we tot dezelfde soort en wat met 'typisch mannelijke agressiviteit' (hooliganisme, verkrachting, e.d.) en met 'typisch vrouwelijke asociale trekjes' zoals 'eigen kind, schoon kind' en 'iemand stiefmoederlijk behandelen'?
  • Wat verstaat men nu onder liefde, waar komt empathie vandaan en vanwaar dan al die jaloezie of ruzie onder geliefden? Is je echtgenoot je geliefde? En als je een man bent, is je vrouw je bediende of een vriendin (naast de anderen)?
  • Wat is een familie en waarom al die familietwisten? Passen nieuw samengestelde gezinnen in het verhaal?
  • Hoe moet het met inburgering van andere culturen in Vlaanderen?
  • Wat is altruïsme of onbaatzuchtigheid en waarom kan het altruïsme van een ouder voor een kind 'genetisch egoïsme' genoemd worden?
  • Waarom bestaat er zoveel eenzaamheid of angst als we beweren sociale wezens te zijn?
  • We zullen het hebben over misdaad en straf en zelfs over schuldgevoelens, zonde en godsdienst(en) en het verschil met religie, met gen-cultuur co-evolutie als perspectief. Vergeet niet dat we opgescheept zitten met een wereldbevolking die grondig ontspoord is, met alle gevolgen van dien.