Projecten onderwijsinnovatie 2016

React!

React - robotVakgroep/dienst:  Toegepaste Wiskunde, Informatica en Statistiek (WE02)
Promotor:  Prof. Christophe Scholliers
Projectomschrijving: Het vak functioneel en logisch programmeren leert studenten de concepten van de functionele programmeertaal Haskell. Dit omvat basisconcepten zoals luie uitvoering, algebraïsche datatypes, polymorfisme, type classen maar ook meer geavanceerde concepten zoals continuaties, functoren, monoids, monads en monad omvormers. Bovenop deze concepten is het zo dat de notie van assignment niet bestaat in pure functionele talen. Programmeren zonder deze notie is voor studenten bijzonder moeilijk aangezien dit voor vele studenten de allereerste keer is dat ze geconfronteerd worden met zo een programmeermodel. Het is dan ook nodig dat de studenten zich verdiepen in deze programmeertaal door het maken van allerhande oefeningen.
Vaak zijn het type oefeningen die studenten moeten oplossen echter zeer theoretisch van aard, bijvoorbeeld oefeningen over lijsten, het implementeren van de lambda calculus enzoverder. Het is dan ook bijzonder moeilijk voor studenten om in te zien hoe deze meer theoretische concepten ook hun nut hebben in het programmeren van dagdagelijkse programma's.
Samenvattend is het doel van dit onderwijsproject studenten te stimuleren om diepe kennis te vergaren over theoretische concepten door deze praktisch toe te passen voor het programmeren van robots. Bovendien is het gebruik van robots niet beperkt tot het aanleren van functionele programmeertalen. Deze robots zouden dus in een latere fase ook kunnen worden ingezet voor andere vakken.

Lees het volledige projectvoorstel...

Documenteren, rapporteren & delen: universele smartphone microscoopadapters voor microfotografie

Vakgroep/dienst:  Biologie (WE11)
Promotor:  Dr. Olivier Leroux
Microscoopadaptor DetailProjectomschrijving: Microscopische observaties vormen een essentieel onderdeel van praktijklessen binnen de bachelor- en masteropleiding biologie. Tegenwoordig zijn veel preparaten met behulp van virtuele microscopie of via het beschikbaar stellen van digitale beelden op Minerva ook buiten de universiteitsmuren online raadpleegbaar. Tijdens een aantal practica, echter, voeren studenten zelfstandig experimenten uit (bv. ontwikkelingsbiologie, plantenanatomie) of wordt vers materiaal – ingezameld tijdens veldexcursies – microscopisch onderzocht (bv. mycologie). Bij dergelijke practica is het voor de docent/assistent niet altijd mogelijk de grote variatie aan microscopische resultaten te digitaliseren en online beschikbaar te maken. Met dit onderwijsinnovatieproject willen we de visie waarbij onderzoekselementen geïntegreerd worden in onderwijs verder doortrekken door studenten de mogelijkheid te bieden microscopische preparaten op zelfstandige basis te documenteren, rapporteren en delen.

Lees het volledige projectvoorstel...

Actief leren in algoritmen en datastructuren

Vakgroep/dienst:  Toegepaste Wiskunde, Informatica en Statistiek (WE02)
Promotor:  Prof. Veerle Fack
Projectomschrijving: Uit vele studies blijkt dat het leereffect bij studenten tijdens klassieke hoorcolleges erg klein is, en dat met name de hersenactiviteit bij het TV-kijken ongeveer even groot is. Daarentegen is het leereffect een heel stuk hoger wanneer de studenten actief opdrachten uitvoeren, bijvoorbeeld tijdens practica en werkcolleges.

Het is de bedoeling van dit onderwijsinnovatieproject om te experimenteren met technieken die de interactie van de lesgever met de studenten en de activiteit van de studenten tijdens de hoorcolleges kan verhogen.

Dit zal uitgewerkt worden in een aantal opleidingsonderdelen in het vakgebied “Algoritmen en Datastructuren”, die aan bod komen in zeer uiteenlopende groepen qua interesse en qua grootte. Dit betekent dat er zowel groepen eerste-bachelorstudenten als groepen masterstudenten zijn – en het is duidelijk dat een niet-actieve student zich gemakkelijk kan “verstoppen” in een grote groep bij een activiteit tijdens een hoorcollege. Verder zijn er zowel “domein-eigen” studenten, voor wie informatica de hoofdopleiding is, als studenten waarvoor dergelijk vak slechts een “bijvak” is (bijvoorbeeld uit de geomatica of biotechnologie) – en met name voor deze laatste groepen studenten is het minder makkelijk om ze tijdens hoorcolleges bij de les te houden.

Verder is er ook nood aan hulpmiddelen om het zelfstandig werk van studenten buiten de contacturen gemakkelijk op te volgen. Vooral bij grotere groepen bachelorstudenten is het geen evidentie om de studenten tot dit zelfstandig werk te stimuleren. Bij groepen masterstudenten is er doorgaans minder ondersteuning door AAP en moet de opvolging door de lesgever zelf gebeuren. Goed uitgebouwde leerpaden in een elektronische leeromgeving (zoals Minerva) kunnen hierbij helpen. Ook dit zal uitgebouwd worden voor de hoger vermelde opleidingsonderdelen.

Lees het volledige projectvoorstel...

Multidisciplinair leerplatform voor nematologie onderwijs en capaciteitsopbouw

Vakgroep/dienst:  Biologie (WE11) - masteropleiding nematologie
Promotor:  Prof. Wim Bert
Projectomschrijving: Vanaf het academiejaar 2015-2016 startte de nieuwe master International Master of Science in Agro- and Environmental Nematology. Deze master kenmerkt zich door zijn multidisciplinaire aanpak en toepassingen: de opleidingsonderdelen situeren zich zowel in het domein van de biologie als de agro-engineering, en zowel fundamentele als toegepaste aspecten van de nematologie komen aan bod. Naast theoretische aspecten, het aanleren van microscopie vaardigheden en moleculaire identificatietechnieken, komen ook praktische toepassingen en probleemoplossende uitdagingen op het gebied van agronomie en/of milieuwetenschappen aan bod. De cursussen worden verzorgd door een team van internationale experts en zijn volledig ingebed in de onderzoekslijnen van de lesgevers. Dit internationaal en multidisciplinair karakter van de opleiding lokt internationale studenten naar Gent met verschillende academische achtergronden: zowel bachelors in biologie, agronomie, zoölogie, botanie of aanverwante disciplines volgen deze opleiding. Deze opleiding is bovendien een ICP-opleiding gesponsord door de VLIR-UOS en heeft bijgevolg kennisoverdracht en capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden als doel.

Met dit projectvoorstel willen we meer inzetten op blended learning met als doel de studenten beter voorbereid naar de les te laten komen en hen meer digitaal materiaal aan te reiken om achteraf te bekijken.

Lees het volledige projectvoorstel...

Het stimuleren van probleemoplossend denken tijdens PC oefeningen: het gebruik van een tablet voor gepersonaliseerde begeleiding en feedback

Vakgroep/dienst:  Plantenbiotechnologie en Bio-informatica (WE09)
Promotor:  Prof. Klaas Vandepoele
Projectomschrijving: Als onderwijsinnovatieproject stel ik voor om werkcolleges interactiever te maken en de studenten hun wetenschappelijke creativiteit op een persoonlijke en interactieve manier aan te scherpen.

Het geven van werkcolleges onder de vorm van PC-oefeningen biedt een grote meerwaarde om de studenten theoretische concepten in de praktijk te laten oefenen. Aan de hand van een concrete biologische vraagstelling gaat de student aan de slag met beschikbare datasets om diverse methodes toe te passen en de verkregen resultaten te vergelijken en kritisch te interpreteren. Tijdens deze PC-oefeningen legt de docent de nadruk op het feit dat de studenten zelf tot een oplossing komen en de resultaten bespreken met hun collega-studenten. Complementair wordt aan de studenten, individueel of in groepjes van twee, bijkomende vragen gesteld en worden nieuwe varianten van het bestudeerde probleem aangeboden (zie voorbeelden hieronder). Dit resulteert in een beter probleemoplossend vermogen van de studenten en stimuleert hun wetenschappelijke creativiteit. Echter, als lesgever in een PC-lokaal is het niet evident om interactief aan de slag te gaan of om zaken online te illustreren, aangezien de centrale PC vooraan in het lokaal staat, en de lesgever op dat moment bij de studenten zit die zelf achter een PC zitten. Een persoonlijke tablet biedt hier een oplossing, omdat de lesgever dan ter plaatste nieuwe informatie kan meegeven en online kan demonstreren. Tevens zorgt deze benadering er ook voor dat de andere studenten/groepen niet worden gestoord.

Lees het volledige projectvoorstel...

Flipped classroom: interactieve integratie van reader

Vakgroep/dienst:  Geografie (WE12)
Promotor:  Prof. Veerle Van Eetvelde
Projectomschrijving: Het opleidingonderdeel Landschapsgenese (Master Geografie en Master Archeologie) bestaat uit verschillende modules die gebruik maken van de werkvormen hoorcolleges, geïntegreerde terreinoefening en Flipped classroomexcursies met inbegrip van veldwerk. Bepaalde modules worden daarnaast ondersteund door een reader, waarin een selectie van papers wordt gemaakt uit verschillende disciplines die noodzakelijk zijn voor Landschapsgenese (geografie, geschiedenis, archeologie, bodemkunde, paleoecologie).

Deze reader heeft drie doelstellingen:

  • In functie van de thema’s die behandeld worden tijdens de excursie zullen de studenten papers aangeboden krijgen die ze moeten doornemen als voorbereiding op de terugkoppeling van de excursie in de lessen. De papers worden geselecteerd zodat ze een beeld geven over de interdisciplinaire benadering die noodzakelijk is voor landschapsgenese (geografie, archeologie, bodemkunde, geofysische prospectietechnieken) in het studiegebied van de excursie (bv. zandig Vlaanderen in de Vlaamse Vallei). Elke student dient de papers te lezen en de bijhorende vragen te beantwoorden. Tijdens de eerste les na de excursie worden de vragen behandeld (= fase 1).
  • Bijkomende papers over andere aspecten van Landschapsgenese worden gelezen en besproken aan de hand van de 7 vragen die tijdens de flashpresentaties op het einde van de hele cursus worden bediscussieerd (= fase 2).
  • De studenten moeten de reader sowieso doornemen als voorbereiding op het examen.

Dit project zal m.a.w. de reader op een interactieve manier integreren in de les en wordt gebruikt als een flipped classroom. Om interactie tussen de studenten onderling en lesgevers te vergroten tijdens de voorbereiding van de bespreking zal gebruik gemaakt worden van NotaBene (zie praktische uitwerking).

Lees het volledige projectvoorstel...

Get out your comfort zone: feedback geven en krijgen op presentaties

Vakgroep/dienst:  Geografie (WE12)
Promotor: 
Prof. Veerle Van Eetvelde
FeedbackProjectomschrijving:
Het geven van een goede, duidelijke mondelinge presentatie behoort tot de eindcompetenties van de opleidingen BA Geografie en Geomatica en MA Geografie. Bij het opleidingsonderdeel Cartografie (3de Bachelor Geografie en Geomatica, 1ste semester) krijgen de studenten een eerste maal de opdracht een korte presentatie te geven over een paper die ze moeten bespreken. Voor de presentatie zelf krijgen ze een vaste lay-out en structuur die ze dienen te gebruiken. Tijdens het opleidingsonderdeel Landschapskunde (3de Bachelor Geografie en Geomatica) wordt voor de eerste maal in de opleiding gevraagd aan de studenten om een mondelinge presentatie te geven over eigen uitgevoerd onderzoek, meer bepaald de geïntegreerde oefening (Studie van veranderingen van het landschap en site-analyse d.m.v. kaart- en terreinanalyse) die ze gedurende het hele semester hebben uitgevoerd.

Ter voorbereiding van deze presentatie krijgen de studenten een toelichting over presentatietechnieken (opmaak van een powerpoint, structuur, taalgebruik, …). Aangezien de geïntegreerde oefening wordt uitgewerkt in groep dienen de studenten ook goed af te spreken wie welke aspecten zal presenteren en bespreken.

Lees het volledige projectvoorstel...

Inzet van een interactief bord in het practicumonderwijs biologie

Vakgroep/dienst:  Biologie (WE11)
Promotor:  Prof. Annemieke Verbeken
smartboardProjectomschrijving: Tijdens de practica van plantkunde wordt de diversiteit van planten op macroscopisch (morfologie) en microscopisch (histologie, anatomie) niveau bestudeerd. De studenten leren hierbij om observaties op een wetenschappelijk verantwoorde manier te tekenen (bv. bloemdiagrammen, cellen, weefsels). Deze tekeningen zijn vaak omvangrijk, en staan bovendien centraal in de evaluaties. Daarom maken de assistenten veelvuldig gebruik van een bord om bepaalde details uit deze tekeningen te verduidelijken. Het is van belang dat deze verduidelijkingen toegankelijk zijn voor alle studenten in de zaal (± 130 aanwezigen).

Lees het volledige projectvoorstel...

Een online monitoraat: een uitbreiding op een sterke studie-ondersteuning

Vakgroep/dienst:  Facultaire Dienst Onderwijsondersteuning (WE58)
Promotor:  Prof. Mieke Adriaens, Onderwijsdirecteur
MonitoraatProjectomschrijving: Via het monitoraat kunnen studenten bijkomende uitleg en extra oefeningen krijgen over wiskunde, fysica, chemie en informatica. Hierbij wordt er extra aandacht geschonken aan de overgang van het secundair onderwijs naar de universiteit. De studiebegeleiders bieden hierbij de nodige ondersteuning om het leerproces (methode, planning, ...) vlotter te laten verlopen. De begeleiding gebeurt op afspraak, individueel of in kleine groepjes.

In dit onderwijsinnovatieproject zal er geëxperimenteerd worden met een online platform, WizIQ, waarbij de studenten online begeleid kunnen worden, op de cruciale momenten wanneer zij aan het studeren zijn. Op deze manier is er tevens een extra mogelijkheid om vragen te kunnen beantwoorden tijdens de drukke examenperiodes. De online tool WizIQ (https://www.wiziq.com) bevat een online bord waarop PowerPoint, Word, Excel en pdf bestanden kunnen geprojecteerd worden. Er zijn ook vlotte mogelijkheden om met webcam te werken, om het persoonlijk contact te vergroten.

Lees het volledige projectvoorstel...

Ondersteuning en promotie van Activerend leren

Vakgroep/dienst:  Facultaire Dienst Onderwijsondersteuning (WE58)
Promotor:  Prof. Mieke Adriaens, Onderwijsdirecteur
adaptive_learningProjectomschrijving: De faculteit Wetenschappen gaat actief op zoek naar docenten die wensen te experimenteren met vormen van activerend leren. Ze doet dit door actieve communicatie rond het thema en het in de kijker plaatsen van goede praktijken hieromtrent. Activerend leren is, net als multiperspectivisme, een containerbegrip. Doel van dit project is het begrip activerend leren te ontleden, zichtbaar te maken en te vertalen naar concrete deelthema’s waar docenten mee aan de slag kunnen.

In het kader van talentontwikkeling van docenten zal er een Broodje Martinnovatie georganiseerd worden met als centrale thema ‘Activerend leren’. Daarin zullen een aantal goede praktijken toegelicht worden en zullen een aantal beschikbare ondersteunende tools in Minerva en Curios gedemonstreerd worden. Deelthema’s rond activerend leren zijn: de gerichte integratie van ICT in een rijke en afwisselende mengeling van onderwijsvormen zoals flipping the classroom en allerlei vormen van blended learning, tussentijdse activering van studenten, probleemgestuurd onderwijs, peer review, studenten laten doceren, probleemgestuurde practica, het gebruik van werkvormen als groepswerk, integratieseminaries, werkcolleges, PGO (probleemgestuurd onderwijs)-tutorials, projecten, stages, …
We proberen steeds zoveel mogelijk te vertrekken van concrete onderwijsproblemen die zich stellen en daarop in te spelen, met klassieke of digitale innovatieve oplossingen, waarbij de acties op langere termijn de continue talentontwikkeling van studenten en personeel m.b.t. onderwijs beogen.

Lees het volledige projectvoorstel...

Proeftuinen rond multiperspectivisme

Vakgroep/dienst:  Facultaire Dienst Onderwijsondersteuning (WE58)
Promotor:  Prof. Mieke Adriaens, Onderwijsdirecteur
MultiperspectivismeProjectomschrijving: In dit onderwijsinnovatieproject zullen vier sporen gevolgd worden:

  • Spoor 1: Het thema multiperspectivisme als containerbegrip zichtbaar maken
  • Spoor 2: Ondernemerschap aan de faculteit WE vergroten
  • Spoor 3: De structurele integratie van duurzaamheidseducatie in de opleidingen promoten
  • Spoor 4: Interdisciplinair symposium Masterproef

Lees het volledige projectvoorstel...

Communicatie en talentontwikkeling rond onderwijsinnovatie

Vakgroep/dienst:  Facultaire Dienst Onderwijsondersteuning (WE58)
Promotor: 
Prof. Mieke Adriaens, Onderwijsdirecteur
Broodje MartinnovatieProjectomschrijving:
Met dit onderwijsinnovatieproject willen we het thema onderwijsinnovatie binnen de faculteit Wetenschappen en bij uitbreiding de Associatie UGent verder in de schijnwerpers plaatsen. We geloven dat actieve communicatie m.b.t. onderwijsinnovatie cruciaal is om de dynamiek rond het thema te behouden. We proberen daarbij de belangrijkste aandeelhouders rond onderwijsinnovatie, dus zowel de docenten als de studenten, bij dit proces te betrekken.

We streven daarbij steeds naar laagdrempelige participatieve acties zoals een facultaire studentenwedstrijd rond onderwijsinnovatie en een aantal lunches rond onderwijsinnovatie (Broodje Martinnovatie), waarbij sprekers hun praktijkervaringen rond een welbepaald thema naar voor brengen, het actief verspreiden van de oproep voor onderwijsinnovatieprojecten, de brainstorms met alle verschillende opleidingscommissies, de tandem website/nieuwsbrieven,…

Lees het volledige projectvoorstel...