Weblectures: de rol van ondertitels

Projecttitel: Weblectures voor een flipped-classroomcursus : de rol van ondertitels
Vakgroep/Dienst: Vakgroep Fysica en Sterrenkunde (WE05)
Promotor: Prof. Stefaan Cottenier
Projectmedewerkers: Pieter De Clercq, Sandra Vangestel

Korte beschrijving van het onderwijsinnovatieproject:

Flipped classroomIn de context van de universiteitsbrede aandacht voor cursusmodellen die onder de noemer ‘blended learning’ te vatten zijn, werden/worden de vakken nuclear methods in materials research, en computational materials physics omgevormd naar een flipped classroom formaat. Flipped classroom is een pedagogisch model waarin de typische elementen van een traditionele les worden omgedraaid. De kennisverwerving gebeurt voorafgaand aan de les. De toepassing, analyse en/of evaluatie van die kennis vindt plaats tijdens de les. De studenten bekijken dus de leerstof voor ze naar de les komen. Deze oefening heeft al tot een reeks interessante bevindingen geleid, waarvan ik de huidige projectaanvraag er één als aandachtspunt naar voor wil schuiven.

Sommige studenten zijn audiovisueel ingesteld, en leren voornamelijk door wat ze horen en zien. Andere studenten zijn eerder op tekst gericht, en leren door wat ze lezen. Deze laatste groep kwam goed aan haar trekken in een traditionele aanpak, met haar nadruk op handboeken en cursusteksten. Eén van de redenen waarom blended learning onder de aandacht kwam, is dat dit een manier is om ook de audiovisueel ingestelde studenten te bereiken, die tot nu toe eerder in de kou bleven staan. Dit mag echter geen reden zijn om de slinger in de andere richting te laten doorslaan, en de tekstgerichte studenten nu te benadelen. Vooral bij cursussen die in grote mate gebruik maken van bv. flipped classroom, is dat een punt dat aandacht verdient.

Een manier om deze bezorgdheid tegemoet te komen, is het ondertitelen van weblectures. Dit heeft een aantal gunstige gevolgen:

  • De weblecture wordt makkelijker begrijpbaar voor studenten die de gesproken taal van de weblecture minder goed beheersen (buitenlandse studenten die nog onvoldoende Nederlands kennen, of studenten die het Engels nog niet helemaal onder de knie hebben).
  • De ondertiteling kan geëxporteerd worden naar een uitgeschreven lopende tekst, waardoor dit in één moeite een stuk cursustekst wordt.
  • De uitgeschreven tekst kan ook als naslagwerk gebruikt worden tijdens het studeren, bv. als opfrissing voor het examen. Geschreven tekst lezen gaat veel sneller dan video bekijken. Video is ideaal om zaken voor het eerst te (be)studeren, maar minder geschikt om gekende leerstof snel op te frissen.
  • Voor de docent biedt een uitgeschreven tekst dan weer het voordeel dat dit een efficiënt hulpmiddel kan zijn om de weblecture op termijn te optimaliseren. Weblectures worden immers vaak (terecht) opgenomen zonder uitgeschreven script. Het aanmaken van een script is immers tijdrovend, en het gevaar is groot dat de weblecture onnatuurlijk ‘afgelezen’ zou klinken. In een uitgeschreven tekst vallen herhalingen of minder samenhangende redeneringen veel sterker op. De docent zou dus de uitgeschreven tekst kunnen redigeren (minimaal, om de natuurlijke spraakstructuur te bewaren), en die dan in een tweede fase nogmaals opnemen, nu met de geredigeerde tekst als script (eventueel in autocue).

In dit project willen we al doende ondervinden op welke manier weblectures efficiënt ondertiteld kunnen worden, wat dit betekent voor het leerproces van de studenten, en of ondertiteling inderdaad kan leiden tot het opnemen van een tweede, verbeterde versie van de weblecture.


Doelstellingen van het project + tijdsbesteding

Als concreet voorbeeld nemen we de video’s van twee opleidingsonderdelen die in het afgelopen jaar geheel of gedeeltelijk omgezet werden naar een flipped classroom formaat: nuclear methods in materials research, en computational materials physics. Hiervoor is het voorbije jaar een ruime 10 uur aan videomateriaal aangemaakt, telkens screencasts gebaseerd op bestaande slides. Deze willen we in dit innovatieproject ondertitelen. Dit gebeurt in eerste instantie via de automatische speech-to-text-functie van Camtasia (de software die gebruikt werd om de video’s aan te maken). Dit levert een tekst op die ruwweg de helft van de woorden juist heeft, wat bij lange na niet volstaat om bruikbaar te zijn. Het grote voordeel is wel dat deze automatisch onderverdeeld wordt in blokken, die op de juiste plaats in de video staan. Deze tekstblokken moeten dan één voor één manueel nagezien worden, om de fouten van de automatische vertaling er uit te halen. Dit is een taak die behoorlijk wat arbeidsuren vraagt, maar waarvoor geen inhoudelijk kennis van de leerstof uit de weblectures nodig is. Hierdoor kan deze taak uitbesteed worden.

Het nadien exporteren van de ondertitels naar een lopende uitgeschreven tekst, is triviaal.

Het aanmaken van de ondertitels zal enerzijds gebeuren door de projectmedewerkers van de cel onderwijsinnovatie en anderzijds door een jobstudent. Dit zorgt voor een evenwicht tussen enerzijds het verwerven van ervaring door de projectmedewerkers onderwijsinnovatie – ervaring waarmee ze later anderen kunnen adviseren en bijstaan – en anderzijds de bekommernis om niet in te grote mate beslag te leggen op hun kostbare tijd.

Onderzoeken of de studenten de ondertitels of de uitgeschreven tekst al dan niet gebruiken, en op welke manier ze dat desgevallend doen, zal gebeuren door formele en informele bevraging van de studenten.

De eerste bedoeling is om zoveel mogelijk videomateriaal ondertiteld te krijgen, om de studenten een consistente leeromgeving te kunnen aanbieden. In tweede instantie zal voor enkele geselecteerde video’s uitgeprobeerd worden of er aan de hand van de uitgeschreven tekst inderdaad op efficiënte wijze een verbeterde versie kan worden gemaakt dat als script dienst doet voor een tweede opname van de video. De eerste en tweede opnames van deze video’s zullen kunnen worden vergeleken, om vast te stellen of er voor de gebruikers inderdaad een merkbare verbetering is of niet.