Onderzoeksethiek

Onderzoekers en studenten Rechten of Criminologie kunnen vóór het begin van onderzoek een ethisch advies aan FEC vragen wanneer dit advies nodig is (bijv. voor publicatie, projectaanvraag of financiering) of wanneer dit wenselijk is omdat er twijfel rijst over de ethische aanvaardbaarheid van het geplande onderzoek.

De FEC voorziet een eerste evaluatie na vier werkweken na indiening van de aanvraag. Vakantieperiodes tellen niet mee.

1. De aanvrager heeft de Ethische Code voor onderzoek met Participanten en Persoonsgegevens (goedgekeurd door het Bestuurscollege op 3 april 2026) gelezen en gebruikt dit document om het eigen onderzoek aan te toetsen.

2. De aanvraag dient gericht te zijn aan de voorzitter van de FEC: prof. dr. Jan Verplaetse (e-mailadres: jan.verplaetse@ugent.be). De aanvraag gebeurt per e-mail waarbij alle nodige documenten als elektronische bijlagen zijn toegevoegd.

3. De aanvraag aan FEC omvat:

• het onderzoeksvoorstel met titel, naam van onderzoekers, contactpersoon, promotor van het onderzoek, eventuele samenwerking en opdrachtgevers, financiering, samenvatting van onderzoeksvoorstel met doel, wetenschappelijke context, verwachte resultaten en waarde ervan, type en hoeveelheid participanten, methode van dataverzameling en data-analyse, beloning van participanten, risico’s voor participanten en onderzoekers, wijze van ‘informed consent’ (informatiepamflet en IC-document), afspraken rond publicatie.
• Een zo volledig mogelijk Data Management Plan (DMP) dat informatie verschaft over de wijze van informatievergaring, verwerking, bewaring, vernietiging en de rechtsgrond voor het vergaren en verwerken van persoonsgegevens.  
• Toelichting bij en motivering van bijzondere maatregelen of beslissingen die zijn genomen naar aanleiding van ethisch gevoelige element(en) in het onderzoek.
• Alle documenten die voorgelegd worden aan de participanten (ook niet ondertekende zoals vragenlijsten)
• Heel belangrijk: de aanvrager gebruikt hiervoor het sjabloon dat de FEC heeft uitgewerkt. De nodige documenten stuurt de onderzoeker mee als bijlagen bij dit ingevulde sjabloon.
  
  

4. De FEC voorziet voor een eerste evaluatie een termijn van ten vroegste 4 weken na indiening van de aanvraag. Als de Commissie bijkomende vragen stelt of bijkomende documenten vraagt, kan deze termijn met maximum 4 weken verlengd worden. Tijdens de vakantieperiode kan van deze termijnen worden afgeweken.

5. De FEC behandelt elke aanvraag apart. Twee anonieme reviewers beoordelen de aanvraag. Als er geen ethische problemen zijn of alle ethische problemen met voldoende zorg zijn behandeld, geeft de FEC goedkeuring. Daarnaast is het mogelijk dat de FEC aangeeft wat niet of niet voldoende aan ethische standaarden beantwoordt. Ze adviseert dan hoe die standaarden beter kunnen worden bereikt. Ze hoopt deze opmerkingen en aanbevelingen te kunnen communiceren in sfeer van samenwerking en welwillendheid. Dit neemt niet weg dat de FEC ook een negatief advies kan geven. Het staat de onderzoeker vrij om na negatieve advies een tweede lezing te vragen aan een ethische commissie van een andere Belgische faculteit.

6. Na goedkeuring ontvangt de aanvrager een officiële schriftelijke bevestiging in het Nederlands of het Engels.

7. Een lid van de FEC dat in welke hoedanigheid ook deelneemt aan een ter evaluatie voorgelegde aanvraag mag als lid niet deelnemen aan de beoordeling van deze aanvraag. Mocht de FEC dit nodig achten, dan kan hij of zij worden gehoord.

8. Elke onderzoeker is zich bewust van de reikwijdte van het niet verkrijgen van een ethische goedkeuring, zoals de redactionele weigering om onderzoeksresultaten te publiceren, de weigering van een projectaanvraag of –subsidiëring of het niet kunnen starten van een goedgekeurd mandaat of project.

• Formulier Aanvraag advies van FEC (te verzenden naar voorzitter van FEC, Jan Verplaetse)
• Informatiepamflet
• Formulier Auteursovereenkomst (EN)
• Formulier Informed consent
• Presentatie Research Ethics at our Faculty 15 May 2019

De UGent heeft een deontologische code. Die fungeert als houvast voor integriteit en ethiek en is van toepassing op alle UGent’ers. Het hoofddoel van de deontologische code is het bevorderen van integriteitsbewustzijn, het aanmoedigen van integer handelen, en het voorkomen van integriteitsschendingen. 

De code bevat ook een onderdeel rond “Kwalitatieve en integere onderzoeks- en onderwijspraktijken”. 

Raadpleeg de deontologische code