Het Kattenkompas
Steun het UGent onderzoek naar het gedrag en welzijn van katten! Uw gift helpt om het dagelijks leven van duizenden katten te verbeteren: thuis, in asielen en op straat. Met uw steun kunnen wij deze onderzoekslijn verder vormgeven, voor de kat!
Binnen de onderzoeksgroep Ethologie en Dierenwelzijn is er doorheen de jaren structureel aandacht geweest voor kattenonderzoek, van huiskatten tot koloniekatten en zwerfkatten. In 2025 werd dit onderzoek gebundeld in de onderzoekslijn KattenKompas. Hiermee willen we zowel de fundamentele en toegepaste, ethologische kennis als de welzijnsvraagstukken van katten bestuderen, in uiteenlopende contexten (huiselijke context, stedelijke context, proefdiersetting...). Het is de bedoeling dat ons onderzoek in praktijk kan worden aangewend om het welzijn van diverse groepen katten te verbeteren.
Financiering voor onderzoek naar het gedrag en welzijn van katten blijft vandaag zeer beperkt, omdat dit thema nog onvoldoende hoog op de agenda staat. Toch zijn wij er als onderzoeksgroep van overtuigd dat het samenleven met katten verder kan worden verbeterd — zowel voor huiskatten, asielkatten als voor katten die op straat leven. Daarom vragen wij aan burgers, organisaties en bedrijven om ons in deze missie te steunen. Zo kunnen we samen bijdragen aan meer kennis en betere oplossingen.
Een gift aan het KattenKompas onderzoek?
Giften helpen niet alleen het onderzoek, maar verbeteren ook het dagelijks leven van duizenden katten: thuis, in asielen en op straat. Met jullie steun kunnen wij deze onderzoekslijn verder vormgeven, voor de kat!
Een gift van € 100 wordt bijvoorbeeld gebruikt om materiaal te financieren voor gedragsobservaties of andere metingen (camera’s, observatieformulieren, staalnamemateriaal). Zo helpt u om data te verzamelen die leidt tot een beter begrip van katten. Met een gift van € 1.000 kan er al een pilootstudie opgestart worden om nieuwe inzichten te bekomen (bv. naar sociale interacties tussen katten, het welzijn van katten in appartementen, of hoe stress tussen katten te herkennen en voorkomen). Met grotere giften kunnen we een onderzoeksproject financieren, grootschalige studies uitvoeren en het KattenKompas uitbouwen tot een toonaangevend onderzoekscentrum in Europa. U kan contact opnemen met het hoofd van de onderzoeksgroep als u specifiek onderzoek wil steunen of zelf voorstellen wil doen.
Uw gift aan het KattenKompas is welkom op het rekeningnummer BE26 3900 9658 0329, met mededeling "KattenKompas" of "DI_1374". Uw gift is fiscaal aftrekbaar vanaf € 40 op jaarbasis.
Meer info over het onderzoek?
Social Purrspectives – Onderzoek naar interacties tussen huiskatten. - Morgane Van Belle
Het Social Purrspectives doctoraatsonderzoek bestudeert hoe katten zich sociaal gedragen in huis, hoe je hun onderlinge relatie kan herkennen en of er bepaalde katten zijn die een betere ‘match’ zijn dan anderen. Hierbij willen we bijdragen aan het vroeg detecteren van sociale spanning tussen katten zodat stress en gerelateerde problemen (vb. sproeien) voorkomen worden.
POPCAT I: Onderzoeksproject voor het beheer van zwerfkat populaties. - Dr. Ciska De Ruyver
Gedurende 15 maanden werd een onderzoek gevoerd naar mogelijke managementscenario’s en de impact ervan op zwerfkatten in Vlaanderen. Het opzet was om Vlaamse steden en gemeenschappen een instrument te bieden dat verschillende beheersmogelijkheden voor hun gebied in kaart brengt. Hiertoe werd een theoretisch kosten-batenmodel (Høgasen et al., 2017) aangepast aan de Vlaamse context.
Het project was een samenwerking tussen de onderzoeksgroep Ethologie en Dierenwelzijn (Faculteit Diergeneeskunde, Universiteit Gent, België – Prof. Christel Moons en Ciska De Ruyver), Odisee hogeschool (België – Els Peeters), Istituto Zooprofilattico Sperimentale (Italië – Paolo Dalla Villa), en de Universiteit Antwerpen (België – Prof. Herwig Leirs en Lucinda Kirkpatrick). Het project werd gefinancierd door het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid.
POPCAT II: Ontwikkeling van een stedelijke (zwerf)katten beleidsgids en vijf studiedagen voor een verantwoord gemeentelijk (zwerf)kattenbeleid - Dr. Ciska De Ruyver
Bij steden en gemeenten heerst onduidelijkheid over wat de beste aanpak voor (zwerf)kattenbeleid is. Dit project bood ondersteuning door de goede praktijken rond vangen, uitzetten en verzorgen van zwerfkatten in het werkveld en de literatuur te onderzoeken en samen te brengen in een gids voor steden en gemeenten die kan dienen als leidraad voor de samenwerking met vrijwilligers. Deze gids werd, samen met de POPCAT-simulator en de gids ‘Diervriendelijk gemeentelijk zwerfkattenbeleid” voorgesteld aan steden en gemeenten, tijdens provinciale studienamiddagen.
Wetenschappelijk advies voor het KBS-project Sterilisatie van katten als maatschappelijke uitdaging (Voltooid op 30 januari 2026) Dr. Ciska De Ruyver en Prof. Christel Moons
Op vraag van de Koning Boudewijnstichting werd een deskstudie uitgevoerd die verschillende zaken over katten in kaart moest brengen: een cijfermatig overzicht van de kattenpopulatie in België, het gevoerde sterilisatiebeleid bij katten per gewest in België, de recentste inzichten rond dierenwelzijn, verantwoord eigenaarschap en een overzicht van de betrokken actoren in de waardeketen rond katten. Het resultaat was een wetenschappelijk onderbouwd rapport en advies opgemaakt voor hun fonds.
Effect van castratie op jonge leeftijd op de gezondheid en het dierenwelzijn bij katten - Nathalie Porters en Prof. Christel Moons
In het kader van een onderzoek rond de effecten van vroegcastratie bij kittens (promotoren Profn. H. de Rooster, I. Polis en C. Moons), voerde dierenarts Nathalie Porters onder supervisie van Prof. Moons onderzoek uit naar effecten van vroege castratie op de ontwikkeling van het gedrag van katers en kattinnen. Na deze studie gebeurde nog verschillende follow-up studies op dezelfde populatie, om het longitudinale effect van vroegcastratie te bestuderen.
Master- en bachelorproefproefonderzoek
Naast bovenstaande grotere projecten, zijn er tal van masterthesissen geschreven over onderzoek naar gedrag en welzijn bij katten. Zo is er onder andere een studie geweest door Dierenarts Jasmine Kestelijn, die de evolutie van aantallen katten en de gezondheid van katten opvolgde overheen bijna een jaar. Ook via samenwerkingen met andere opleidingen van universiteiten of hogescholen in het kader van bachelor- en masterproeven gebeurde er divers onderzoek naar katten door bijvoorbeeld studenten BA dierenzorg of studenten MA culturele studies. Momenteel werken we ook mee aan bachelorproefonderzoek van VIVES Hogeschool, over voorkeuren van katten voor verschillende types kattenbakken en voederbakken, en aan onderzoek van Odisee Hogeschool, naar impact van geuren op katten (publicaties in voorbereiding). Ook in de toekomst staan er zowel disciplinaire als interdisciplinaire studentenprojecten gepland.
Wat kan ik nog doen?
- Neem het onderzoek op in uw testament
- Organiseer een inzamelactie of event ten voordele van het onderzoek
- Zelf een fonds oprichten om het onderzoek te steunen?
Contacteer ons
Heeft u vragen over het KattenKompas of het onderzoek?
Prof. Christel Moons
christel.moons@ugent.be
M +32 472 992 867
T +32 9 264 78 09
Heeft u vragen over schenken aan het onderzoek?
Universiteitsfonds UGent
Wim Van der Planken