Wereldprimeur: AI maakt onbeperkt zoeken op basis van een gebaar mogelijk in het Woordenboek Vlaamse Gebarentaal

Dankzij het amai!-project “Wat Gebaar jij?!” presenteren het Vlaams Gebarentaalcentrum (VGTC) en UGent (IDLab – imec) een technologische primeur: voortaan kan je een video van een gebaar maken en via artificiële intelligentie de betekenis ervan opzoeken in het volledige online Woordenboek Vlaamse Gebarentaal (VGT).

Het online woordenboek telt vandaag meer dan 11.000 gebaren en is daarmee één van de grootste gebarentaalwoordenboeken ter wereld. Het wordt ook steeds verder uitgebreid met nieuwe gebaren. Hoewel er voor sommige andere gebarentalen al AI-zoekfuncties bestaan, werken deze enkel op een beperkte set gebaren waarvoor het AI-model getraind is. Dankzij een nieuwe AI-functionaliteit is het VGT woordenboek het eerste woordenboek ter wereld dat je volledig kan doorzoeken op basis van een gebaar, en dit zonder dat er aanpassingen nodig zijn aan het AI-model als nieuwe gebaren worden toegevoegd.

Een krachtig hulpmiddel voor toegankelijkheid en inclusie

Het Woordenboek VGT kent per jaar ongeveer 15.000 unieke bezoekers, goed voor gemiddeld 275.000 paginaweergaven. Tot nu toe konden gebruikers zoeken op basis van eigenschappen van gebaren, of ze zochten via een Nederlands woord de video van het bijhorende gebaar op. Vanaf nu kan het ook omgekeerd:

1. toon een gebaar voor de camera (smartphone, tablet of laptop),
2. de AI-opzoekfunctie analyseert de video,
3. de gebruiker krijgt de meest gelijkende gebaren  met hun betekenis te zien.

Deze nieuwe functionaliteit geeft woordenboekgebruikers een krachtig hulpmiddel om snel en efficiënt de betekenis van gebaren op te zoeken. Iedereen die VGT leert, ongeacht gehoorstatus, profiteert van een tool die het leerproces ondersteunt. Dit helpt immers om communicatieve drempels weg te werken tussen dove en horende mensen. Horende mensen zonder voorkennis kunnen nu sneller ontdekken wat een bepaald gebaar betekent, terwijl het woordenboek ook nuttig blijft voor moedertaalgebruikers van VGT om nieuwe gebaren en regionale varianten te leren kennen.

Dit project toont hoe AI communicatieve barrières kan helpen doorbreken en zo bijdraagt aan een inclusievere samenleving waarin iedereen, ongeacht gehoorstatus, volwaardig kan deelnemen.
Joni Dambre, UGent

Van project naar permanente functie

Dit project werd gecoördineerd door het Vlaams Gebarentaalcentrum (VGTC). Het AI-model, ontwikkeld door UGent binnen het AMAI-project “Wat Gebaar jij?!”, werd geïntegreerd als vaste zoekfunctionaliteit in het woordenboek.

Probeer het zelf eens uit op: woordenboek.vlaamsegebarentaal.be en kies voor “Zoek op gebaar”.

Over het AMAI-project

Het project “Wat Gebaar jij?!” werd gerealiseerd binnen het amai!-programma, dat innovatieve AI-oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen stimuleert met de steun van de Vlaamse overheid.

Coördinatie: Vlaams Gebarentaalcentrum (VGTC)

Technologische partner: UGent — IDLab