Elektrotechniek / Electrical Engineering

Opleidingsspecifieke brochures

De opleiding in een notendop

ET foto 1Situering

Elektronische systemen veranderen de maatschappij ingrijpend. Ze verhogen niet alleen het levenscomfort maar ook de veiligheid en zelfs de levenskansen van mensen. Ze brengen nieuws en informatie van over heel de wereld in de huiskamer, zijn onmisbaar geworden voor het oplossen van belangrijke milieuproblemen en ga zo maar door. Onze omgeving zit barstensvol slimme apparaten (smart devices) en die zijn tegenwoordig allemaal met elkaar verbonden in het Internet-of-Things (IoT). Elektronische systemen sturen al deze apparaten aan, elektronica vormt bijgevolg meer en meer het kloppend hart van onze leefwereld.

 

ET foto 2Zou jij ook wel eens willen weten hoe een smartphone het klaarspeelt om zoveel functies schijnbaar probleemloos en snel uit te voeren? Interesseert het je om te weten wat er allemaal nodig is om een GPS-systeem te laten werken, ook in een stad met tunnels en gebouwen die in spanbeton zijn opgetrokken? Wil je mee aan de wieg staan van de nieuwe generatie “smart factories” (slimme bedrijven)? Ben je onder de indruk van de medische vooruitgang die tot stand kwam mede dankzij onder andere niet-invasieve diagnosetechnieken, microchirurgie, implantaten en breinstimulatie? Zou je het boeiend vinden om in de toekomst zelf nog meer leuke en nuttige toepassingen te ontwikkelen die het leven aangenamer kunnen maken? Dan is de opleiding elektrotechniek echt iets voor jou.

Jobprofielen

WERKEN IN EEN BEDRIJF
Als je afstudeert als burgerlijk ingenieur in de elektrotechniek begin je je loopbaan doorgaans in een technische functie, als lid van een ontwerp- of onderzoeksteam, en evolueer je gaandeweg naar een meer algemene beleidsfunctie. Goed beleid vereist immers leiderschap, ervaring en een degelijke kennis, en een master in de elektrotechniek bezit deze eigenschappen.

Een enquête onder afgestudeerde elektrotechnisch ingenieurs bracht aan het licht dat afgestudeerden gemakkelijk van bedrijf wisselen. Dit komt ondermeer omdat er heel veel bedrijven zijn die elektrotechnisch ingenieurs nodig hebben, en ze zoeken waar ze te vinden zijn. Ter illustratie vermelden we hier Alcatel, Arcelor/Mittal, Philips, Barco, Agfa Gevaert, NMBS, KBC, IBM, Belgacom, Telenet, Siemens, Nokia, VRT, SAIT/Zenitel en Honeywell als grote afnemers van afgestudeerde elektrotechnisch ingenieurs. Deze lijst is uiteraard niet volledig, maar ze toont wel aan dat de elektrotechnisch ingenieurs in zeer verscheiden sectoren terechtkomen. Veel van de elektrotechnisch ingenieurs zijn tegenwoordig erg gegeerd door de talrijke KMO’s in de technologiesector die Vlaanderen en België rijk is.

Deze kleinere bedrijven zijn veel minder bekend bij het grote publiek maar ze staan aan de basis van heel wat nieuwe technologische ontwikkelingen en ze zoeken voortdurend naar nieuw talent om te kunnen groeien en nog meer interessante toepassingen van hun nieuwe technologieën te kunnen ontwikkelen.

Een product waar elektrotechnisch ingenieurs bijvoorbeeld aan de basis van liggen is het intelligente camerasysteem van CMOSIS dat gebruikt wordt in diverse toepassingen zoals in broadcastcamera’s, de meer geavanceerde huis- tuin- en keukencamera, voor het bestuderen van sportbewegingen of animatie, intelligente verkeersgeleidingssystemen, de ruimtevaart, industriële inspectie en medische toepassingen.

 ET foto 4

Een ander voorbeeld is het Advanced Design System (ADS), een elektronische ontwerpomgeving van Keysight Technologies. Dit is een computergestuurde ontwerpsomgeving voor de ontwikkeling van hoge-frequentie en hoge-snelheids elektronische componenten, circuiten en systemen. De ADS-ontwerpsomgeving vindt haar toepassing in een brede waaier van industrieën zoals computer, communicatie, netwerking, medisch, automotive, ... Aan de ontwikkeling en commercialisering van ADS zijn veel ingenieurs met een elektrotechnische opleiding betrokken.

 

ET foto 5

 

Als laatste voorbeeld geven we Barco Healthcare dat beeldschermen ontwikkelt die gebruikt worden in digitale mammografie.
Bij digitale mammografie maakt men röntgen-afbeeldingen van de borst, die men onderzoekt om borstkanker vroegtijdig op te sporen. Aangezien men hierbij naar hele fijne details in het beeld op zoek gaat, is de beeldkwaliteit van het beeldscherm cruciaal. De elektrotechnisch ingenieurs ontwikkelen de optica van het beeldscherm zoals het LCD, de LED-backlight en de optische filters, en ook de geavanceerde digitale beeldverwerking.


Veel elektrotechnisch ingenieurs zijn op een bepaald ogenblik in hun carrière betrokken bij het ontwerp van hardware (zowel analoge als digitale hardware, en zowel op het niveau van chips, PC-kaarten als grote systemen), maar ongeveer evenveel zijn ook ooit betrokken bij de ontwikkeling van software (gaande van algoritmes en protocollen die functionaliteit geven aan ingebedde systemen tot sofware die via internet bepaalde diensten ondersteunt). Andere activiteiten die vaak tot het takenpakket behoren zijn het verstrekken/organiseren van kennistransfer (opleidingen), het mee opstellen van standaarden (bv. ETSI standaarden voor communicatienetwerken), het in kaart brengen en optimaliseren van productieprocessen, projectmanagement, enz. Kortom, de job van een elektrotechnisch ingenieur is een zeer veelzijdige job.

DOCTOREREN

ET foto 6

Een groot aantal masters (meer dan 30%) stapt niet meteen naar het bedrijfsleven, maar doet eerst enkele jaren wetenschappelijk onderzoek aan de universiteit of een onderzoeksinstelling. Een doctoraatsdiploma is niet alleen onontbeerlijk als toegang tot een functie in het hoger onderwijs, maar het geeft ook veel gemakkelijker toegang tot een functie in een onderzoeksinstelling of de R&D-afdeling van een groot bedrijf. Terwijl je doctoreert doe je een schat aan ervaring op, waar je je hele verdere loopbaan kan uit putten.

Door de voortdurende uitbreiding van de universitaire onderzoeksgroepen blijft de vraag naar doctorandi stijgen en zijn de onderzoeksgroepen verplicht om steeds meer afgestudeerden uit het buitenland aan te trekken. Doctorandi werken daardoor intensief samen met collega’s uit andere culturen die vaak een elektrotechnische opleidingen met zeer verschillende accenten gevolgd hebben. Door die samenwerking groeit je netwerk van vrienden, wat zeer nuttig kan zijn voor je verdere loopbaan.

Opbouw van de opleiding

BACHELOR

In de Bachelor Elektrotechniek krijg je een degelijke vorming in de basiswetenschappen (wiskunde, natuurkunde, scheikunde), de basisingenieursdisciplines (waarschijnlijkheidsrekenen en statistiek, informatica, materialen, systemen en signalen, elektrische schakelingen en netwerken) en de basisdisciplines van de elektrotechniek (analoge en digitale elektronica, communicatietechnologie, warmteoverdracht, …).

De opgedane kennis kan je vervolgens aanwenden bij het ontwerp van eenvoudige hard- en softwaresystemen. In verscheidene vakken en projecten zal je dergelijke systemen effectief realiseren en hun goede werking door middel van metingen controleren. De projectlijn die in het bachelorcurriculum is ingebouwd beoogt niet alleen de toepassing van opgedane kennis. Ze beoogt ook de stimulering van creativiteit, het leren werken in groepsverband en het verder ontwikkelen van technische communicatievaardigheden.

De technische vorming wordt aangevuld met een algemeen maatschappelijke en humane vorming die bestaat uit Bedrijfskunde en een keuze uit Filosofie en wetenschap, Biosystemen, Leren ondernemen, Wetenschappelijk Engels of Communicatie.

ET 2e bachelor

 
Na het eerste bachelorjaar dat gemeenschappelijke is voor alle richtingen, wordt in het tweede bachelorjaar de vorming in basiswetenschappen en basisingenieurs-disciplines afgerond, en verschuift de aandacht meer en meer naar de specifieke vorming in de elektrotechniek.

De vakken Wiskundige analyse III en Natuurkunde II sluiten de basiswetenschappelijke vorming af, Elektrische schakelingen en netwerken, Systemen en signalen en Mechanica van materialen vervolledigen de vorming in de basisingenieursdisciplines. De eerste twee vakken uit dit laatste rijtje vormen meteen ook de basis voor heel wat vakken uit de elektrotechniek.


De elektrotechniekvakken in het tweede bachelorjaar zorgen samen voor een brede basiskennis voor de meer gespecialiseerde elektrotechniekvakken van het derde bachelorjaar. Deze basisvakken in de elektrotechniek zijn de volgende:

 

  • Modelleren en regelen van dynamische systemen geeft je inzicht in het dynamische gedrag van systemen, en leert je hoe dit gedrag kan beïnvloed worden door terugkoppeling. Het principe van de terugkoppeling zal van cruciaal belang blijken in de analoge elektronica.
  • Materialen in de elektronica handelt over de eigenschappen van materialen waaruit elektronische componenten worden vervaardigd. Dit zijn metalen, halfgeleiders, diëlectrica en magnetische materialen.
  • Computerarchitectuur bestudeert het programmeermodel, de structuur en de werking van hedendaagse computersystemen. Het vak vormt dus de basis voor het optimaliseren van computerprogramma’s.
  • Programmeren brengt je in contact met datastructuren en leert je programmeren in C/C++, een programmeertaal die zeer veel gebruikt wordt in toepassingen waarin de verwerkingssnelheid een belangrijke factor is.
  • Toegepaste probabiliteit maakt je vertrouwd met waarschijnlijkheidsrekening en bestudeert verschillende types toevalsprocessen. Een goed begrip hiervan is essentieel bij de modellering en de studie van systemen die aan het toeval onderworpen zijn, en die voorkomen in (ondermeer) communicatienetwerken.

Ingenieursproject II zet de projectlijn verder. In het kader van dit vak zul je in groepsverband een elektrische schakeling ontwerpen en realiseren, en de werking ervan verifiëren aan de hand van elektrische metingen.

Tenslotte heb je nog de keuze tussen Biosystemen, Filosofie en wetenschap, Leren ondernemen, Wetenschappelijk Engels of Communicatie om je programma te vervolledigen.

ET 3e bachelor

 
In het derde bachelorjaar wordt de basisopleiding in de elektrotechniek afgerond. De nadruk ligt vooral op het modelleren van het gedrag van elementaire bouwblokken in de elektrotechniek gaande van analoge en digitale componenten tot signaalverwerking, communicatiesystemen en elektromagnetische golfverschijnselen. Daarbij poogt de opleiding erg breed te zijn zonder de focus op specifieke industriële toepassingen te verliezen.

Uiteraard bevat ook het derde bachelorjaar uit het programma een aantal echte elektronicavakken.

In Analoge elektronica leer je basisschakelingen met operationele versterkers en transistors analyseren en ontwerpen. Deze worden dan samengesteld tot schakelingen en bouwblokken die je leert ontwerpen in Ontwerp van analoge schakelingen en bouwblokken. Je leert een gemotiveerde keuze maken uit verschillende architecturen en circuittopologieën, met de functionele specificaties als leidraad. In Digitale elektronica komen dan de principes van het ontwerp van digitale schakelingen en systemen aan bod. Het luik over elektronica wordt vervolledigd met het vak Stroming en warmteoverdracht in de elektronica. Daarin krijg je inzicht in stromingsverschijnselen en warmtetransport, en in de belangrijke rol die ze spelen in de thermische huishouding van snelle elektronische schakelingen.

In het vak Fotonica leer je over het gebruik van licht als informatiedrager en als basis van energie- en sensorsystemen. Het vak behandelt de geometrische en de fysische optica, de opto-elektronica, en de interactie van licht met materialen en lasersystemen.

Applied electromagnetism handelt over de toepassing van de vergelijkingen van Maxwell in de elektrotechniek, en in het bijzonder over golfverschijnselen, transmissielijnen en antennes. Dit vak wordt in het Engels gedoceerd.

De elektrotechnische vakken bestrijken ook de domeinen van informatie- en communicatietechnologie (ICT). Zo leer je in Communicatienetwerken de basisconcepten en operationele aspecten van communicatienetwerken, met bijzondere aandacht voor internettechnologie en telefonie.

Communicatietheorie maakt je vertrouwd met de basisprincipes, de werking en de prestatie van modulatie- en codeertechnieken voor (hoofdzakelijk digitale) communicatie.

Signaalverwerking tenslotte brengt je in contact met signaalmodellen en signaalverwerkingsalgoritmes die je in CD-spelers, MP3-spelers, spraakherkenners, spectrumanalyzers, GPS-systemen etc. aantreft.

MASTER

Een master in de Elektrotechniek moet in staat zijn complexe (opto)-elektronische systemen op een efficiënte en methodische manier te analyseren, te ontwerpen, te bouwen en te programmeren. De elektronische systemen vormen de bouwblokken van allerlei slimme apparaten: computer- en telecommunicatiesystemen, robotten, medische scanners, spelcomputers, etc. Ze hebben dus zeer verschillende functies en ze dienen rekening te houden met zeer verschillende randvoorwaarden. Het is onmogelijk al deze diversiteit met voldoende diepgang in het studieprogramma van elke student te incorporeren. Daarom is gekozen voor een programma met een grote keuzecomponent (36 van de 120 studiepunten) waarmee de student zelf de richting bepaalt waarin hij zich het meest wil specialiseren.

Kenmerkend voor de elektrotechniek is dat de evolutie zo snel gaat dat men gerust kan stellen dat ieder nieuw project gebeurt in nieuwe omstandigheden: nieuwe componenten en nieuwe Computer Aided Engineering (CAE) tools die beschikbaar zijn voor het ontwerp, nieuwe meettechnieken die men kan aanwenden bij de controle van de goede werking van gebouwde systemen, nieuwe regelgeving over elektromagnetische compatibiliteit (EMC) waaraan het ontwerp dient te voldoen, enz. Een master elektrotechniek krijgt daarom een degelijke theoretische vorming die hem in staat stelt nieuwe ontwikkelingen in zijn vakgebied snel te begrijpen en creatief toe te passen.

Omdat elektronische systemen zo complex zijn vergen succesvolle nieuwe ontwikkelingen vaak een dynamisch en creatief team: een master elektrotechniek moet bijgevolg een teamspeler zijn die problemen kan helpen oplossen die het individu overstijgen. Vandaar het belang van projectvakken en van een masterproef. Die laatste wordt uitgevoerd in de schoot van een wetenschappelijke onderzoeksgroep, maar spruit vaak voort uit een industriële probleemstelling.

De masteropleiding in de Elektrotechniek wordt in het Engels aangeboden om zo goed mogelijk in te kunnen spelen op de toegenomen internationalisering van de opleiding.

Aangezien de opleiding Elektrotechniek zowel inspeelt op de circuits en systemen die aan de basis liggen van slimme apparaten als aan de communicatieprincipes die aan het Internet-of-Things aan de grondslag liggen, bieden wij twee verschillende afstudeerrichtingen aan: Electronic Circuits and Systems (ECS) en Communication and Information Technology (CIT). Uiteraard zijn beide onderdelen sterk met elkaar verbonden maar concentreren de afstudeerrichtingen zich respectievelijk meer op de hardware van de systemen zelf, dan wel op communicatie-aspecten.

Enkele highlights

Het vakoverschrijdend project en de projectlijn

ET foto 3De projectlijn van de bachelor elektrotechniek begon met Ingenieursproject I en II en wordt in het derde bachelorjaar bekroond met het zogenaamd vakoverschrijdend project. Dit projectvak doet dienst als bachelorproef en is het sluitstuk van je bacheloropleiding in de elektrotechniek. Gedurende het tweede semester zal je verworven kennis van verschillende vakken samenbrengen in kleine groepjes (typisch 3 à 4 personen). Je zal voor de eerste maal voor een grote probleemstelling gesteld worden die je door middel van een slimme oplossing tracht te overwinnen. De onderwerpen zijn erg uiteenlopend zodat studenten een eigen accent aan hun project kunnen geven.

Samenwerking is echter niet beperkt tot studenten elektrotechniek. Studenten computerwetenschappen kunnen immers onderdeel uitmaken van je groep. Zo kan eenieder specifiek verworven kennis uit zijn opleiding toepassen en meer focussen op de kerntaken die dicht bij de richting staan. Indien je voldoende potentieel in je oplossing ziet kan je zelfs in het kader van Durf Ondernemen een eigen onderneming opstarten tijdens je bachelorproef!

De projectlijn van de derde bachelor blijft echter niet beperkt tot het vakoverschrijdend project. In veel vakken zal je ook voor specifieke problemen gesteld worden die je in groep kan oplossen. Zo zal je in Applied Electromagnetism een numeriek programma moeten schrijven dat een realistische simulatie uitvoert en in communicatietheorie een communicatiesysteem simuleren gaande van modulatie en demodulatie tot foutcorrectie en compressie, …

Titels van enkele vakoverschrijdende projecten:

• Bestuurbare robot met VR-camera
• Automatisch genereren van plannen voor je huis met 2D lidar
• Geïntegreerde draadloze pedaalkrachtmeter voor wielerliefhebbers
• Schatting van de richting van een geluidsbron
• Brain-Computer interface
• Bewegingsmonitor voor baby’s
• Signaalmapping m.b.v. een drone
• Holografie
• Real-time 3D laser scanner voor bewegende objecten
• Opto-elektronische hartslagmeter
• Indoor tracken en gezondheidsmonitoring van bejaarden
• Impedantiemeter voor het lichtnet
• Ontwikkelen en programmeren van een elektronische sturing voor een equatoriale telescoop-montering
• iLab.t robots: positioneren van omni- en directionele antennes
• Intelligente handschoen voor brandweermannen voor het meten van de omgevingstemperatuur
• De woonkamer binnen handbereik: home surveillance met RFID
• Thermografisch onderzoek van planten
• Een draadloze omheining op zonne-energie
• Een robot met GPS-navigatie

Masterproeven

Er is elk jaar een grote keuze aan masterproefonderwerpen beschikbaar (de onderzoeksgroepen bieden ongeveer 10 keer zoveel onderwerpen aan als er studenten elektrotechniek zijn dus er is keuze in overvloed om de voor jou meest geschikte masterproef te kiezen bij de onderzoeksgroep van je keuze). Enkele titels van huidige masterproeven:

Studenten Electronic Circuits and Systems:
• Millimeter-Wave Near-Field Focused Antenna Array for the Next-Generation High-Data-Rate Communication
• Real-time pixel correction for ultra-HD TV using field programmable gate arrays
• Study and design of an efficient solar energy harvesting system
• Heterogeneous multicore emulation on FPGA
• High power IC-failure due to electrostatic discharge
• Using ANNs for power transformer diagnostics
• Chip design of a digital-friendly opamp-less VCO-based ADC for 5G applications
• Design of a sigma-delta-based radio-over-fiber Massive MIMO antenna system
• Study and design of a Hold-up Module based on supercaps
• Opamp design for Sigma-Delta modulators in ultra-deep sub-micron – bis
• Design of a solar cell emulator
• Laser-written point of care optofluidic biochip in glass
• Development of a low-power sound pressure level sensor for urban noise monitoring
• Burst-mode electronic equalization for future optical access networks
• Opamp design for Sigma-Delta modulators in ultra-deep sub-micron

Studenten Communication and Information Technology:
• Compact, Dual Band Antenna Structures for Sub-GHz IoT Applications
• Design of a Highly Efficient On-Chip Opto-Electric Antenna for THz communication
• "Let me help you listen": Identification and classification of acoustic scenes for hearing prostheses
• Design of a sigma-delta-based radio-over-fiber Massive MIMO antenna system
• Interactive Machine Learning for robot manipulation
• Novel Convolution-based Method to Characterize Electromagnetic Systems
• Automatic monitoring of communication skills
• Orthomosaic reconstruction from UAV video
• Signal design for multi-service wireless networks
• Neuromodulation in a computational model of cortical spreading depression in migraine
• Interactive Machine Learning for robot manipulation
• GPU Acceleration of the Liquid Placement Technique
• The internet of ships
• Deep neural networks for speech enhancement for communications
• Practical algorithms for non-coherent rate-splitting in multibeam satellite forward link communication
• On-chip realization of an active mmWave phased antenna array with optical beamforming for the next-generation wireless applications

Onderzoeksomkadering van de opleiding

Noot: informatie hierover wordt later in de week toegevoegd.

Meer info

FAQ

Wat is het verschil met de opleiding Werktuigkunde-Elektrotechniek (WE)?
Zoals uit de naam mag blijken heeft deze opleiding wel iets met elektrotechniek te maken, maar de nadruk ligt vooral op de opwekking, opslag en transport van elektrische energie, en op de conversie van elektrische energie in beweging (motoren), warmte, koude, enz. Kortom: de opleiding Werktuigkunde-Elektrotechniek gebruikt elektriciteit voornamelijk als vermogendrager en de opleiding elektrotechniek gebruikt elektriciteit als informatiedrager.

Wat is het verschil met de opleiding Computerwetenschappen (CW)?
Een opleiding die vrij dicht bij de Elektrotechniek staat is deze van de Computerwetenschappen. Daarin is ook aandacht voor het ontwerp en de realisatie van computer-hardware en software, maar bij de CW ligt het accent vooral op de software, en meer bepaald op de zogenaamde toepassingssoftware. Dergelijke software wordt typisch in hoge-niveau computertalen (zoals Java en C++) ontwikkeld en draait op een algemeen computersysteem (je laptop, desktop). De opleiding Elektrotechniek heeft meer aandacht voor ingebedde software (en firmware) die nodig zijn om de hardware van onze slimme apparaten een uitgebreider palet aan functies te geven. Volgens bedrijfsleiders is het nadenken over massaal parallellisme en hardware veel moeilijker achteraf aan te leren dan de knepen van software-ontwikkeling en zijn elektrotechnisch ingenieurs daarom erg gegeerd in het bedrijfsleven.

Alumni aan het woord

In een enquête vroegen we aan afgestudeerde elektrotechnisch ingenieurs om eens terug te kijken naar hun opleiding en aan te geven welke verworven competenties hen het meest hebben geholpen bij de uitbouw van hun carrière.

Belangrijke competenties die naar voren kwamen waren het hebben van een brede kennis van de elektrotechniek en het snel kunnen aanleren van nieuwe technologieën. Verder hechten de meeste afgestudeerden ook veel belang aan algemene ingenieurscompetenties zoals het kunnen ontbinden van complexe problemen in eenvoudiger deelproblemen, het kunnen analyseren van deelproblemen en het kunnen synthetiseren van informatie. De algemene opinie lijkt dus te zijn dat een brede kennis van de elektrotechniek belangrijker is dan een diepgaande kennis van een specifieke technologie. Meerdere ondervraagden vermelden expliciet dat zij zich dankzij hun algemene ingenieursvaardigheden en hun brede kennis van de elektrotechniek steeds snel konden aanpassen aan de steeds veranderende context waarin zij hun job uitvoeren. Een opleiding in de breedte zoals die van de bachelor en master in de ingenieurswetenschappen: elektrotechniek, wordt dus erg sterk gewaardeerd.

Er werden niet veel tekorten in de opleiding gemeld, maar als dat toch het geval was, dan ging het over zaken zoals communicatie- en vergadertechnieken, leiding geven en mensen laten samenwerken (people management). De projectlijn in de huidige opleiding werkt die tekorten voor een groot deel weg.

Op welke manier kan je contact leggen binnen de opleiding?

Heb je nog bijkomende vragen, stuur dan gerust een mailtje naar de voorzitter van de opleidingscommissie .

Wil je liever eens de mening horen van een student of heb je vragen die je liever aan een medestudent stelt? Stuur dan een bericht naar een van onderstaande personen of vraag een chatsessie met hen aan: