AI onthult emoties in historische brieven van Guido Gezelle

De brieven bevatten een schat aan feitelijke en historische informatie over Gezelle, zijn teksten en gedichten, zijn netwerk en de socioculturele en politieke situatie in de 19de eeuw. Nu is het ook mogelijk om de gedigitaliseerde brieven te filteren op emotie.

Emotiebarometer

Het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge ontwikkelde samen met het LT3-team van de UGent een emotiebarometer die de emoties in Gezelles correspondentie in kaart brengen. Bezoekers van gezelle.be kunnen de brieven verkennen op basis van gevoelens zoals affectie, verdriet, hoop of woede en de correspondentie zo doorzoeken.

Dit project is een mooi voorbeeld van hoe generatieve AI historische collecties op een vernieuwende manier toegankelijk kan maken”, aldus schepen van cultuur Nico Blontrock.

Automatische sentiment- en emotiedetectie

Omdat Gezelles brieven sterk variëren in taal, spelling en stijl, werd eerst een basis gelegd via manuele annotatie. Medewerkers van de bibliotheek labelden bijna 1.500 brieffragmenten met sentiment (positief, neutraal, negatief, gemengd) en met een brede set mogelijke emoties.

Vervolgens werd onderzocht hoe generatieve AI, zoals ChatGPT, deze historische teksten automatisch kan analyseren. ChatGPT bleek in staat om de 19de-eeuwse taal te ‘standaardiseren’ door de brieven naar het hedendaags Engels te vertalen, zelfs wanneer ze dialectische of verouderde vormen bevatten. Daardoor werden de emoties in de brieven beter herkenbaar.

In een tweede stap werd ChatGPT ingezet als emotie-annotator. Met zorgvuldig ontworpen instructies kon het model een brede waaier aan emoties onderscheiden en zo een verrassend genuanceerd emotieprofiel van de brieven produceren. 

“Met de emotiebarometer kan je zien welke emoties het meest voorkomen en op welke manier. Zo biedt automatische emotieanalyse ons een nieuw uniek perspectief op Gezelles briefwisseling.”, zegt prof. Véronique Hoste (LT3).

Ontdek de emotiebarometer via gezelle.be!