Cocreatief onderzoek met minderjarigen in asielprocedures in beroep
Via deze webpagina houden wij jou graag op de hoogte van de ontwikkelingen in het kader van het doctoraatsonderzoek van Sara Lembrechts over de rechten van minderjarigen in asielprocedures in beroep voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV).
Een nieuwe zittingszaal voor en door minderjarigen in een asielprocedure in beroep voor de RvV
Vanaf november zal de RvV een nieuwe zittingszaal in gebruik nemen om niet-begeleide minderjarigen te horen tijdens hun asielprocedure in beroep. Het ontwerp kwam tot stand in cocreatie met vier niet-begeleide jongens uit Afghanistan die zelf een asielprocedure voor de RvV hebben meegemaakt. Op basis van hun persoonlijke ervaringen ontwierpen we een ruimte die rekening houdt met de kinderrechten en met wat jongeren belangrijk vinden in hun contact met de asielrechter.
In een tweede fase van het cocreatief proces werd dit voorstel grondig afgetoetst met rechters en medewerkers van de RvV. We legden het ontwerp ook voor aan experten in de architectuur, de pedagogie en de omgevingspsychologie, en toetsten het voorstel af met bevindingen uit het empirisch onderzoek van Sara in en rond de huidige zittingszaal.
© Sara Lembrechts en Ellen Van Vooren, 29 mei en 26 juni 2024
Concreet kwamen we tot een ontwerp dat de rechten van kinderen en jongeren om gehoord te worden, zich veilig te voelen en zich ondersteund te weten respecteert. Jongeren ontwierpen een ruimte die rust en vertrouwen uitstraalt, respect toont voor de privacy, steun biedt, jongeren serieus neemt, voldoende afstand bewaart en duidelijk is. Dankzij grondige afstemming met de RvV houdt de inrichting van de ruimte ook rekening met de protocollaire gewoontes en veiligheidsvoorschriften op de Raad.
Vandaag engageert de RvV zich om het voorstel een kans te geven in de dagelijkse praktijk van de zittingen op de Raad. Twaalf rechters zullen tijdens een pilootfase van zes maanden de zittingszaal uittesten in dossiers met niet-begeleide minderjarigen. Het doel van deze pilootfase is om het voorstel te kunnen evalueren in de praktijk, en het op basis van de ervaringen van zoveel mogelijk gebruikers en betrokkenen nog verder te verfijnen in overeenstemming met de mensenrechten van kinderen en jongeren.
Onze hypothese is dat een zorgzaam ingerichte ruimte, die rekening houdt met de noden en rechten van kinderen en jongeren, kan bijdragen tot een meer kwaliteitsvolle interactie tussen alle betrokkenen, en in het bijzonder tussen de rechter en de jongere. Verder hopen we dat de ingebruikname van deze zittingszaal een springplank kan zijn naar een meer kindvriendelijke asieljustitie, waarin de mensenrechten van kinderen en jongeren zowel procedureel als inhoudelijk gewaarborgd zijn. We zien daarin een pioniersrol weggelegd voor de RvV.
Meer info over het voorstel
Wil je meer lezen over het voorstel, klik dan hier voor het rapport in het Nederlands, Frans of Engels.
Het ontwerp kwam tot stand als een samenwerking tussen Sara Lembrechts, Ellen Van Vooren, 4 Afghaanse jongeren, een voogd en de RvV, ondersteund door experten. De jongeren zijn dankzij de financiële steun van het Fonds Freya Vander Laenen op een passende manier vergoed voor hun tijd. Alle andere betrokkenen hebben zich vrijwillig geëngageerd om mee te werken aan dit proces.
Het doctoraatsonderzoek dat aan de basis ligt van dit voorstel, wordt gefinancierd door het FWO (projectnummer G015520N). Het empirische luik van het onderzoek omvat interviews met 20 kinderen en jongeren die als minderjarige een asielprocedure op de Raad meemaakten, 6 (pleeg)ouders, 6 steunfiguren, 3 medewerkers van het CGVS, 11 voogden, 12 advocaten, 12 asielrechters, 17 medewerkers van de Raad en ongeveer 500 uur aan etnografische observaties in en rond de huidige zittingszaal.
Een informatievideo voor en door minderjarigen in een asielprocedure in beroep voor de RvV
“Ik had wel stress om naar hier te komen, want ik wist niet wat er zou gebeuren.”
Kinderen en jongeren die een negatieve beslissing krijgen over hun asielaanvraag in België, kunnen in beroep gaan bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV). Voor veel jongeren is praten met een rechter en wachten op een nieuwe beslissing moeilijk en stresserend. Tegelijk is er over deze beroepsprocedure nauwelijks informatie die echt op hun maat is afgestemd.
“Daarom maakten we voor jou deze video, zodat je beter weet wat je kan verwachten.”
Kindgerichte informatie die helder uitlegt in welke juridische context kinderen en jongeren bij de Raad terechtkomen, helpt hen om meer grip te krijgen op een situatie die vaak overweldigend voelt. In deze video vertellen jongeren zelf hoe het is om zo’n procedure mee te maken als je minderjarig bent.
Tariq, Sadia en Danish leiden je rond: ze tonen waar je moet zijn, hoe de zittingszalen eruitzien, wie er aanwezig is, wat er na de zitting gebeurt en bij wie je steun kan vinden.
“Je voogd is er om je te steunen. Je vertrouwenspersoon is er om je veiliger te doen voelen. De advocaat is er om jou te verdedigen.”
Met de lancering van deze video op Kinderrechtendag, 20 november, willen we benadrukken dat kinderen en jongeren op de vlucht recht hebben op een kindgerichte asielprocedure.
Toegankelijke, correcte en herkenbare informatie maakt daar onlosmakelijk deel van uit, net als een ondersteunend netwerk dat mee kan helpen om die informatie te begrijpen en te verwerken.
Ben je voogd, advocaat, begeleider in een opvangcentrum, leerkracht, gastouder, vriend of buur van kinderen en jongeren die met deze procedure te maken krijgen?
Dan is deze video ook voor jou. Je kan hem samen met kinderen en jongeren bekijken in het Nederlands, Frans, Arabisch, Dari, Engels, Pashto en Spaans.
“We hebben deze video gemaakt om het een beetje makkelijker te maken. Je bent niet alleen.”
De video werd bedacht, geschreven en gemaakt in cocreatie met jongeren die zelf door de asielrechter gehoord werden. Ze werkten mee in alle fasen van de productie: als bedenkers, brainstormers, schrijvers, acteurs, figuranten, reviewers en bij de opnames van de voice-overs. Samen met andere jongeren – met en zonder ervaring in de asielprocedure – en met @Sara Lembrechts, @Ellen van Vooren, filmmaker @Camille Ghekiere, productiehuis @Het Bataljon, de @RvV-CCE en @Kopergietery, brachten zij de beroepsprocedure in beeld vanuit het perspectief van jongeren zelf.
Deze productie werd gefinancierd door de @UGent en komt voort uit het lopende doctoraatsonderzoek van Sara Lembrechts, waarin zij de procedurele rechten van kinderen en jongeren in de beroepsprocedure bij de Raad onder de loep neemt.
Contact
Wil je intussen jouw gedachten kwijt over het voorstel, of wil je graag op de hoogte gehouden worden?
Volg ons op LinkedIn of stuur ons een berichtje via sara.lembrechts@ugent.be.
Je kan op afspraak ook langskomen: Campus Aula | Universiteitstraat 8, entrance 9 | 1st floor office 06.13.110.007 (visit)
Voor meer informatie over het onderzoek en de bijbehorende publicaties, zie hier.
Dit onderzoek is ingebed in de UGent Migration Law Research Group | Human Rights Center | CESSMIR | HRRN