Vrienden van de Wetenschappen

Lezingen "Vrienden van de Wetenschappen" - Aanbod 2026-2027

De lezingen van de Vrienden van de Wetenschappen gaan door op de eerste dinsdag van de maanden oktober – juni (met uitzondering van januari en april) op de Campus Sterre, gebouw S2 – ingangsdeur kant gebouw S3. De lezing voor november wordt dit jaar geprogrammeerd op de TWEEDE dinsdag; de herfstvakantie loopt immers van 2 tot 8 november.

De lezingen starten om 19:00 u. en worden afgesloten met een kleine receptie. Toegang is gratis, maar inschrijven verplicht.

Dit jaar slaan de Vrienden van de Wetenschap en de Science Academy de handen in elkaar. We vieren dit jaar immers een bijzondere mijlpaal: 25 jaar engagement voor kennisdeling, wetenschappelijke vorming en permanente ontwikkeling.

Wat vandaag bekendstaat als de Science Academy, bouwt voort op de stevige fundamenten die een kwarteeuw geleden werden gelegd door haar voorganger, het IPVW. Al die jaren brengen beide initiatieven wetenschap en samenleving dichter bij elkaar, met een breed aanbod van kwaliteitsvolle nascholingen, lezingen, postgraduaten en andere vormen van permanente vorming.
De evolutie van IPVW naar Science Academy weerspiegelt de voortdurende ambitie van de Faculteit Wetenschappen om actuele en relevante wetenschappelijke kennis toegankelijk te maken voor professionals, leerkrachten en iedereen met een brede interesse in wetenschap.
Dat dit vandaag een vaste waarde is binnen de UGent, is te danken aan de inzet van vele medewerkers, lesgevers en partners. Samen bouwden zij aan een werking die blijft inspelen op nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen en maatschappelijke uitdagingen.

6/10/2026 - Biodiversiteit en technologie op ons bord en in ons glas (schrijf je hier in)

Maxime Willems, doctor in de biologie (UGent) en food innovator, is oprichter van R&D-agency Nursh, dat voedingsproducten van de toekomst ontwikkelt.

In deze lezing ontdek je hoe wetenschappelijk onderzoek en biologische kennis kunnen uitgroeien tot innovatieve oplossingen met een concrete impact op mens en planeet. Maxime Willems neemt je mee in de wisselwerking tussen wetenschap en innovatie en laat zien hoe fundamentele kennis kan leiden tot tastbare veranderingen in de maatschappij.

Ook interdisciplinair samenwerken komt aan bod. Door inzichten uit verschillende wetenschappelijke domeinen te combineren, ontstaan nieuwe ideeën en oplossingen voor complexe uitdagingen zoals klimaatverandering en de toekomst van onze voedselvoorziening.

Na de lezing krijg je bovendien de kans om een van de creaties van Nursh te proeven en zo zelf te ervaren hoe wetenschap en innovatie samenkomen in een voedingsproduct van de toekomst.

10/11/2026 - In witte pakken: DNA op de plaats delict

Jana Van den Broeke behaalde een master in de biologie aan de UGent en rolde kort na haar afstuderen in de wereld van de forensische politie. Als crime scene investigator (CSI) bij de Federale Politie in Oost-Vlaanderen is ze dagelijks bezig met het zoeken, veiligstellen en interpreteren van sporen. Haar bijzondere passie? DNA: de vele mogelijkheden ervan, maar ook de beperkingen en grenzen.

Van sciencefiction naar harde wetenschap: DNA-onderzoek is uitgegroeid tot een krachtig instrument dat vandaag al een belangrijke rol speelt in ons dagelijks leven en in de toekomst nog meer mogelijkheden zal bieden. Maar wat is DNA precies? Wat kunnen we ermee en waar liggen de grenzen?

In deze lezing duiken we in de wereld van het juridisch-forensisch DNA-onderzoek. Ontdek hoe DNA wordt ingezet bij strafonderzoeken, welke informatie het kan opleveren en – minstens zo belangrijk – wat DNA níét kan bewijzen. Je krijgt bovendien een unieke blik achter de schermen van het werk van de politiemensen in de witte pakken, die op een plaats delict minutieus sporen verzamelen om het verhaal achter de feiten te reconstrueren.

Maar DNA-onderzoek roept ook belangrijke maatschappelijke vragen op. Hoe worden genetische gegevens beschermd? Hoe ver mogen we gaan in het verzamelen en gebruiken ervan? En waar ligt de grens tussen veiligheid, wetenschap en het recht op privacy?

01/12/2026 - Astrobiologie in het zonnestelsel

Pieter Mestdagh is bioloog van opleiding (UGent). Na dertien jaar als bioloog-projectleider Landinrichting bij het Vlaams Gewest gooide hij het roer om en richtte hij zich op wetenschapseducatie en -communicatie. Sinds 2014 is hij het gezicht van ESERO Belgium, het scholen- en jongerenprogramma van het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA).

Al eeuwenlang vragen we ons af of we alleen zijn in het universum. Hoewel we nog altijd geen definitief antwoord hebben, is de zoektocht naar buitenaards leven boeiender dan ooit. De 21ste eeuw zou wel eens de eeuw kunnen worden waarin we het eerste leven buiten de Aarde ontdekken. En daarvoor hoeven we niet eens ver te reizen: de interessantste plaatsen bevinden zich mogelijk in ons eigen Zonnestelsel.

Was of is Mars ooit leefbaar geweest? Wat hebben we uit het onderzoek tot nu toe geleerd? Zijn de recente ontdekkingen werkelijk zo spectaculair als NASA beweert? En wat mogen we de komende jaren verwachten? Ook de ijsmanen van de buitenplaneten zijn bijzonder veelbelovende kandidaten. Waarom zijn ze zo interessant en welke aanwijzingen voor mogelijk leven hebben we daar al gevonden?

Wie bij de UGent Volkssterrenwacht Armand Pien de avondcursus ‘Astrobiologie in het Zonnestelsel’ volgt, krijgt een uitgebreide kennismaking met deze fascinerende zoektocht. In deze lezing neemt Pieter Mestdagh je alvast mee langs de hoogtepunten uit de hoofdstukken ‘Mars’ en ‘De ijsmanen’.

 

Het programma voor het voorjaar 2027 ligt nog niet 100% vast, maar noteer alvast de volgende data in jouw agenda:

02/02/2027 - 02/03/2027 - 04/05/2027 - 1/06/2027