BiologieBiologie is de wetenschap waarbij de complexiteit van het leven onderzocht wordt, gaande van moleculen en cellen tot organismen en hele ecosystemen.
Biologie
Biologie is de wetenschap waarbij de complexiteit van het leven onderzocht wordt, gaande van moleculen en cellen tot organismen en hele ecosystemen.
Biologie aan de faculteit
Biologie is een fascinerend en dynamisch vakgebied, waarin we steeds beter begrijpen hoe organismen zich ontwikkelen, evolueren, en met hun omgeving interageren. Biologisch onderzoek helpt niet alleen bij het beantwoorden van fundamentele wetenschappelijke vragen, maar biedt ook oplossingen voor uitdagingen zoals biodiversiteitsverlies, klimaatverandering, en volksgezondheid.
De Vakgroep Biologie (WE11) vormt het wetenschappelijk hart van dit vakgebied binnen de Faculteit Wetenschappen. Het is een van de grootste en meest diverse onderzoeksdomeinen binnen de faculteit, met onderzoekers die zich richten op een breed scala aan zoölogische, botanische en ecologische disciplines.
Onderzoeksgroepen
Met meer dan 14 onderzoeksgroepen brengt de vakgroep wetenschappers samen die zich specialiseren in uiteenlopende biologische disciplines. Samen werken ze aan thema’s zoals evolutiebiologie, functionele morfologie, plantkunde, zoölogie en ecologie. Hun onderzoek bestrijkt zowel de kleinste moleculaire mechanismen als grootschalige ecologische processen, en richt zich op lokale én wereldwijde uitdagingen.
Hieronder vindt u een overzicht van elke onderzoeksgroep, met een korte beschrijving van hun expertise en huidige onderzoeksactiviteiten.
Evolutionaire Morfologie Vertebraten (Evo-Morph)
In deze onderzoeksgroep onderzoeken we de structurele basis van adaptieve en neutrale evolutie in gewervelde dieren, met een focus op functionele systemen zoals het voeder- en motorische systeem. Ons onderzoek richt zich op de morfologische evolutie van deze systemen in diverse, vaak extreem gespecialiseerde diergroepen, zoals zeepaardjes, kameleons en molratten. We gebruiken een breed scala aan technieken, waaronder dissecties, 3D-reconstructies, morfometrie en biomechanica, om de evolutionaire patronen en prestaties te begrijpen. Onze expertise wordt ook toegepast in de aquacultuur en bij de studie van craniofaciale afwijkingen in modelorganismen.
De onderzoeksgroep "Evolutionary Developmental Biology" bestudeert de evolutie van ontwikkelingsprocessen bij gewervelde dieren, met een focus op skelet- en tandontwikkeling. We combineren moleculaire, histochemische en cytochemische technieken om de basismechanismen van deze processen te ontrafelen en te begrijpen hoe ze bijdragen aan morfologische evolutie. Naast fundamenteel onderzoek passen we onze kennis toe op praktische vraagstukken, zoals skeletmisvormingen in gekweekte vis. Ons lab is gespecialiseerd in de evo-devo van beenvissen, met modelorganismen zoals zebravis en medaka, maar breidt ook uit naar andere gewervelden.
Onze groep onderzoekt de optica, evolutie en ontwikkeling van structurele kleuren in dierlijke weefsels, vooral in veren. We gebruiken geavanceerde technieken zoals elektronenmicroscopie en optische modellering om te begrijpen hoe deze weefsels kleuren produceren en hoe evolutie deze structuren heeft gevormd. Daarnaast bestuderen we natuurlijke nanostructuren, zoals antimicrobiële afweer op vogeleieren. Hierbij combineren we laboratoriumonderzoek met veldwerk.
Met de groeiende wereldbevolking en toenemende klimaatveranderingen staan voedsel- en voedingszekerheid onder druk. Bij het Laboratorium voor Functionele Plantbiologie richten we ons op duurzame en voedzame plantproductie. We onderzoeken hoe planten groeien onder verschillende omstandigheden en ontwikkelen technologieën om hun gezondheid en weerstand tegen stress te verbeteren. Daarnaast werken we aan de biofortificatie van basisgewassen om tekorten aan essentiële vitamines en mineralen aan te pakken, met als doel het wereldwijde probleem van "verborgen honger" te bestrijden.
De onderzoeksgroep Fycologie bestudeert de evolutionaire diversificatie van mariene macroalgen. We onderzoeken zowel de grote evolutiepatronen van algengroepen, zoals Halimeda en Codium, als de genetische basis van seksuele reproductie bij bruine algen zoals Dictyota. Daarnaast werken we samen met de microbiologieafdeling om de rol van prokaryotische endosymbionten in groene algen te begrijpen. Ons laboratorium beschikt over uitgebreide algenverzamelingen en een cultuurcollectie voor onderzoek en onderwijs.
De onderzoeksgroep Limnologie bestudeert zoetwaterecosystemen in tropische en gematigde gebieden, met een focus op Afrikaanse meren. Ons onderzoek omvat de vergelijkende limnologie van Afrikaanse meren, de taxonomie, biogeografie en ecologie van zoöplankton en zoöbenthos, en de langetermijndynamiek van Afrikaanse aquatische en terrestrische ecosystemen onder invloed van klimaatverandering en menselijke activiteiten. We richten ons zowel op fundamentele vragen over biodiversiteit, gemeenschapsecologie en ecosysteemdynamiek als op toegepaste onderwerpen zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en natuurbehoud..
De onderzoeksgroep Mariene Biologie onderzoekt de ecologie en evolutie van mariene ecosystemen, met een focus op benthische organismen, die essentieel zijn voor het functioneren van mariene voedselketens. Ons onderzoek strekt zich uit van de Noordzee tot diepzee- en polaire omgevingen, waar we de impact van klimaatverandering en menselijke activiteiten, zoals windparken en geluidsvervuiling, bestuderen. We voeren ook experimenteel onderzoek uit naar soortinteracties en mariene voedselwebben onder veranderende milieuomstandigheden. Tot slot onderzoeken we de biodiversiteit van het diepzeebenthos en de genetische aanpassingen van mariene organismen aan hun omgeving.
De MarSens onderzoeksgroep richt zich op het ontwikkelen en toepassen van in situ- en remote sensing-methoden om mariene deeltjes te bestuderen, die cruciaal zijn voor biogeochemische cycli. We onderzoeken hun verspreiding, diversiteit en rol in kust- en oceaanomgevingen. Onze activiteiten omvatten het modelleren van de optische eigenschappen van deeltjes, hun biogeochemische karakterisering, het ontwikkelen van optische algoritmen voor remote sensing, en het ontwerpen van sensoren voor autonome waarnemingen.
De onderzoeksgroep Mycologie onderzoekt de wereldwijde diversiteit van schimmels, met een focus op de Russulales, waaronder Lactarius en Lactifluus. We combineren veldwerk met moleculaire en fylogenetische studies om taxonomische inzichten en identificatietools te ontwikkelen. Ondanks hun cruciale rol in ecosystemen is de schimmeldiversiteit nog grotendeels onontdekt, wat ruimte laat voor verder onderzoek.
De Nematologie research unit heeft meer dan 80 jaar ervaring in nematological onderzoek. Momenteel richten we ons op taxonomie, fylogenie, morfologie en biologie van nematoden van natuurlijke en agrarische ecosystemen, met inbegrip van free-living, plant-parasitaire, virus-vector, facultatively parasitaire, en Entomopathogene nematoden. Scherpstellen vanaf de ruggengraat van nematode fylogenie aan soorten afbakening, integreren wij in een traditie van licht-microscopie en ultrastructurele morfologie moleculaire benaderingen.
De onderzoeksgroep Protistologie & Aquatische Ecologie (PAE) richt zich op het bestuderen van mariene en zoetwaterecosystemen, met speciale aandacht voor eencellige eukaryoten, zoals protisten en diatomeeën. Onze kernfocus ligt op de biodiversiteit, celbiologie, populatiegenomica en macro-ecologische verspreiding van deze micro-organismen, vooral in kustgebieden en polaire, alpine en gematigde meren. Naast fundamenteel onderzoek werken we aan praktische toepassingen, zoals het monitoren en beheersen van schadelijke algenbloei, de rol van bacterie-protozoa interacties in veeteelt en algentechnologie.
Onze onderzoeksgroep richt zich op de evolutie van tropische planten. We documenteren plantendiversiteit, bestuderen de oorsprong van geografische patronen en onderzoeken de adaptieve waarde en evolutie van specifieke plantkenmerken, zoals wortels en bloemen. Met een integratieve aanpak combineren we fylogenomica, ecologie, voortplantingsbiologie, morfologie en chemische profilering. Momenteel richten we ons op families zoals Magnoliaceae, Annonaceae en Convolvulaceae, met een focus op tropisch Afrika en de Neotropen..
Bij TEREC bestuderen we patronen en processen die ten grondslag liggen aan de werking van terrestrische ecosystemen. Dus lopen we concurrerend onderzoek programma's op de bevolking en de dynamiek van de Gemeenschap, biotische interacties en levensgeschiedenis strategieën in een brede reeks van planten en dieren. Onderzoeksactiviteiten omvat veldwaarnemingen, veld - en lab-experimenten en computersimulaties, en resultaten zijn zowel binnen een fundamentele (evolutionaire-ecologische) geïnterpreteerd en toegepast (behoud-georiënteerd) kader. Om wetenschappelijke excellentie te bereiken en ondersteunen van technologische innovatie, zijn onze onderzoekers actief in verschillende nationale en internationale onderzoeksnetwerken, zoals SPEEDY, MAD, EVENET en CONGENOMICS.
Het laboratorium van verouderingsfysiologie en moleculaire evolutie richt zich op het verouderingsproces en de functie van de globinen in de nematode model Caenorhabditis elegans.
