UGent neemt de kaap van 150 ERC-laureaten dankzij vier nieuwe Grantees

De winnende projecten van prof. Jonathan Leliaert (Faculteit Wetenschappen, Vakgroep Vastestofwetenschappen), prof. Ine Lentacker (Faculteit Farmaceutische Wetenschappen, Vakgroep Geneesmiddelenleer), prof. Nele Vandersickel (Faculteit Wetenschappen, Vakgroep Fysica en Sterrenkunde) en prof. Sarah Verhulst (Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur, Vakgroep Informatietechnologie – INTEC) brengen het aantal grantees aan onze universiteit op 150!

Tien procent van de professoren aan de Universiteit Gent winnen ERC financiering.

“It is hard to realize that in 2023, just two years ago, I became the 100th ERC grantee of Ghent University after winning an ERC Starting Grant in Call 2022, and that now, only two years later, we are celebrating the 150th ERC grantee! This remarkable achievement reflects not only the excellence of our researchers, but also the importance for universities and research institutions to invest in strong support systems for talent. This support was instrumental in my own success. I share in the joy of the 50 grantees who have seen their careers transformed since then and wish them all the best.” (Emilie Caspar, ERC-Grantee en -Ambassadeur)

De winnende projecten

THERMAGINE (Jonathan Leliaert): Snellere magnetische nanodeeltjes voor medische innovatie en kankertherapie

Magnetische nanodeeltjes worden vandaag o.a. gebruikt in medische beeldvorming en in de  kankertherapie “magnetische hyperthermie”. Voor deze toepassingen heb je deeltjes nodig die sterk reageren op een wisselend magneetveld. Maar hoe groter de deeltjes, hoe trager hun magnetisatie reageert. Op een bepaald moment kunnen ze het magneetveld niet meer volgen, waardoor de techniek faalt.

Het ERC-project THERMAGINE zoekt een manier om die beperking te doorbreken. Het idee is om klassieke magnetische nanodeeltjes te koppelen aan antiferromagnetische materialen. Deze materialen hebben geen meetbare magnetisatie, maar hun interne magnetische bewegingen verlopen veel sneller. We onderzoeken of ze kunnen werken als een motor die het gedrag van de nanodeeltjes versnelt. Zo ontstaat een combinatie die vandaag nog niet haalbaar is: tegelijk sterk én snel reageren op een magneetveld.

Om dit te testen gebruikt THERMAGINE twee geavanceerde technieken. Met een uiterst gevoelige NV-microscoop meten we de magnetische respons van individuele nanodeeltjes. Daarnaast voeren we grootschalige simulaties op een supercomputer uit om de onderliggende fysica te begrijpen. Samen moet dit leiden tot nieuwe fundamentele inzichten en betere medische toepassingen van magnetische nanodeeltjes.

MY-NANO (Ine Lentacker): Kankerbehandeling effectiever maken door cellen te herprogrammeren op nanoniveau

Kanker blijft een van de grootste gezondheidsuitdagingen wereldwijd. Immuuntherapieën zoals checkpointremmers hebben de behandeling van kanker ingrijpend veranderd door de remmen van het immuunsysteem los te maken, maar ze werken niet bij alle kankerpatiënten en falen vaak. Een belangrijke reden is dat chronische ontsteking tijdens de ontwikkeling van een tumor kan leiden tot infiltratie van immature myeloïde cellen in de tumor, die daar het immuunsyteem onderdrukken en zo een effectieve immuunaanval op de tumor blokkeren.

Om immuuntherapieën met checkpointremmers effectiever te maken voor een bredere groep patiënten, wil My-NANO deze myeloïde cellen herprogrammeren met mRNA verpakt in lipide-nanodeeltjes (mRNA-LNP’s) - een gelijkaardige technologie zoals de COVID-19-mRNA-vaccins - zodat ze immuunreacties tegen de tumor kunnen versterken. Het project onderzoekt hoe mRNA-LNP’s optimaal ontworpen kunnen worden om deze myeloïde cellen te bereiken, hun onderdrukkende werking te doorbreken en ze zo om te vormen tot krachtige bondgenoten tegen kanker.

Deze vooruitgang kan bestaande immuuntherapieën effectiever maken en ze breder inzetbaar maken. Fundamentele inzichten in hoe mRNA-LNP’s inwerken op myeloïde cellen en zo de tumor bereiken, kunnen de patiëntselectie verbeteren, zodat de juiste patiënt de juiste therapie krijgt. Zo zal My-NANO, door mRNA-LNPs te ontwikkelen die rechtstreeks ingrijpen op deze myeloïde cellen, bijdragen aan kosteneffectieve behandelingen, in het licht van een duurzamer gezondheidssysteem.

TOPOHEART (Nele Vandersickel): Topologie voor Betere Behandeling van Hartritmestoornissen

Door topologie, een vakgebied in de wiskunde, toe te passen op het hart tonen we aan dat hartritmestoornissen die ronddraaiende circuits bevatten altijd in paren voorkomen: een linksdraaiende en een rechtsdraaiende lus. Enkel wanneer beide lussen tegelijk worden uitgeschakeld, stopt de ritmestoornis. Dit doorbreekt het huidige dogma dat één circuit op zichzelf kan bestaan en opent de deur naar volledig nieuwe ablatietherapieën.

Dit kan leiden tot minder mislukte ingrepen, minder heroperaties en lagere zorgkosten. De industrie kan onze algoritmes in hun software integreren om deze paren te kunnen detecteren, en voor patiënten verhoogt dit de kans op genezing en een betere levenskwaliteit.

InSilicoEars (Sarah Verhulst): Bio-geïnspireerde machine hearing als motor voor gepersonaliseerde hoortechnologie

Het InSilicoEars-project brengt auditieve neurowetenschap en deep learning samen om computermodellen van het gehoor te ontwikkelen die nauwkeurig weergeven hoe mensen geluid verwerken, zelfs in rumoerige en complexe omgevingen. Deze auditieve digital twins kunnen worden gepersonaliseerd met een individueel gehoorprofiel en vormen zo een krachtige motor voor innovatie in hoor- en audiotechnologie. Voorbeelden hiervan zijn precisiediagnostiek van het gehoor, machine-hearing technieken die robuust functioneren in lawaaierige situaties, en audioproducten die een geoptimaliseerde en gepersonaliseerde geluids- en muziekbeleving bieden.

ERC-Plus: nieuwe financiering voor onderzoekers met durf en zin voor verandering

De ERC lanceert ERC Plus, een nieuwe financieringsregeling die ondersteuning biedt aan uitmuntende hoofdonderzoekers met gedurfde ideeën en een visie voor veranderingsgericht onderzoek dat verder reikt dan de andere ERC-programma's.

“De 150 ERC-winnaars van de Universiteit Gent tonen wat mogelijk is wanneer gedurfde ideeën samengaan met sterke ondersteuning. Met de lancering van ERC Plus—een programma dat is ontworpen om nog risicovollere, visionaire onderzoeksprojecten te ondersteunen die buiten het bereik van de bestaande ERC-oproepen vallen—willen we voortbouwen op dit succes. Ons doel is om de volgende generatie uitmuntende onderzoekers in staat te stellen de grenzen van kennis nog verder te verleggen.” (Sean Bex, Hoofd Onderzoeksprojecten UGent)

• Meer over ERC Grants (EN)
• Overzicht EU-gefinancierde projecten aan de UGent
• ERC-nieuws
  

Contact

EU-team UGent, eu-team@ugent.be