UGent-professoren blikken vooruit naar 2026

In De Vooruitblik leggen negen UGent’ers en een veertigtal collega’s uit de andere universiteiten in klare taal uit wat je moet weten om de actualiteit van 2026 écht te begrijpen. Ze voorspellen niet, maar analyseren en duiden: Welke grote kwesties liggen er op tafel, waarom staan ze net nu zo scherp en hoe ziet de wereldorde eruit waarin ze zich afspelen?

De antwoorden nemen verschillende vormen aan: een boek, een reeks videopodcasts en een radioprogramma. Soms krijg de lezer/kijker/luisteraar een terugblik die toont hoe we op dit punt zijn beland, soms een eyeopener vol feiten en verrassende weetjes. Het geheel wordt gelanceerd op maandag 5 januari.

Rector Petra De Sutter: “Complexe tijden laten zich niet vatten in eenvoudige oneliners. Ze vragen om een bredere en diepere blik, en om ruimte voor nuance. Met De Vooruitblik wil Universiteit van Vlaanderen precies dat bieden. We zijn dan ook trots om hieraan met onze onderzoekers te kunnen bijdragen.”

Deze UGent’ers blikken vooruit

Musicoloog Edith Van Dyck (faculteit Letteren en Wijsbegeerte): Zeggen we dit jaar allemaal ons Spotify-abonnement op?

Spotify staat al enige tijd onder druk. In de zomer van 2025 hebben heel wat artiesten hun muziek van het platform gehaald omdat ze nauwelijks opbrengsten halen uit de vele streams. Maar ook omdat ze ethische vragen stellen bij de militaire investeringen van Spotify-CEO Daniel Ek. En dus de vraag: als het zo verder gaat, gaat Spotify dan in 2026 ten onder?

Arbeidseconoom Stijn Baert (faculteit Economie en Bedrijfskunde): Waarom neemt niemand je nog aan na je 50ste?

Vergeet discriminatie op basis van afkomst of geslacht. Op de arbeidsmarkt zit de grootste uitdaging bij de aanpak van discriminatie op basis van leeftijd. Want ja, de overheid wil méér mensen aan de slag en werkloosheidsuitkeringen beperken in tijd. Maar wat als niemand 45-plussers nog een job wil geven?

Inspanningsfysioloog Wim Derave (faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen): Ben je beter dik en fit dan dun en lui?

Afvallen zonder te sporten? We dachten dat we niks meer moesten doen dankzij Ozempic, maar dat bleek toch niet het beste idee. Ozempic is een medicijn voor mensen met diabetes, en helaas… als wondermiddel voor snel gewichtsverlies is het toch niet zo oké. Je kan trouwens ook gezonder zijn als je regelmatig beweegt en een beetje te dik bent, dan als je graatmager bent en de hele dag in de zetel hangt.

Politicoloog Hendrik Vos (faculteit Politieke en Sociale wetenschappen): Krijgen we dit jaar een echt Europees leger?

Sinds 1950 wordt er in Europa gedacht aan een Europees leger. De uniformen waren ooit al ontworpen, maar toch ging het niet door. Wordt de dreiging van buitenaf nu zo groot dat het er dit jaar wél van zal komen? 

Neuroloog Guy Laureys en hematoloog Tessa Kerre (faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen), samen met Charlotte Mestdagh (UZ Gent): Zullen we MS ooit kunnen genezen?

Voor kankerpatiënten is CAR-T-celtherapie al jaren een levensreddende realiteit. Het is een revolutionaire techniek waarbij eigen afweercellen geherprogrammeerd worden. En het ziet ernaar uit dat deze techniek misschien ook MS zal kunnen genezen. Nog niet in 2026, maar ooit?

Marjan Doom (directeur GUM), samen met Thomas Hertog (KU Leuven): Komt de Einsteintelescoop onder jouw achtertuin?

Honderd jaar geleden voorspelde Einstein iets wat hij zelf niet geloofde: gravitatiegolven, trillingen in het universum die afkomstig zijn van de oerknal. In 2026 weten we of de Einsteintelescoop in België wordt gebouwd. Hiermee kunnen kosmologen die trillingen opvangen en terugkijken op de oerknal.

Neuropsycholoog Emilie Caspar (faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen), samen met jurist Catherine Van de Heyning (UAntwerpen): Waarom is genocide zo moeilijk te bewijzen?

Gaat het Internationaal Gerechtshof Israël veroordelen voor genocide in Gaza? Of niet? Geen discussie zo verhit en gevoelig. Niemand lijkt echt te weten vanaf wanneer we mogen spreken over genocide. Waarom gaan we binnenkort dan wél weten of Israël een genocide pleegt?

Gezondheidswetenschapper Sara Willems (faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen), samen met neuroloog Sebastiaan Engelborghs (VUB): Hoe zorg je ervoor dat je geen dementie krijgt?

In 2026 zullen er in Vlaanderen voor het eerst meer 67-plussers zijn dan jongeren onder de 18. En hoe ouder je bent, hoe meer kans op dementie: ongeveer 10 % van de 67-plussers heeft dementie, en ongeveer 20 % van de 80-plussers. Maar een groot deel van de dementie-gevallen kunnen voorkomen worden.

Blik je mee vooruit?

Haal het boek in de boekhandel, beluister de podcasts, of stem af op Radio 1 (elke weekdag van 5 januari tot 16 januari, van 18.20u tot 19.00u).

Nog meer honger naar wetenschappelijke duiding? Duik dan het rijke archief in van Universiteit van Vlaanderen voor antwoorden op honderden vragen.