Welkomstwoord Dies Natalis 2026 door vicerector Herwig Reynaert

Distinguished guests,

It’s an honour and a pleasure to welcome you all to Dies Natalis, our university’s anniversary. Today, we express our gratitude to our esteemed guests whom we proudly recognize as honorary doctors for their remarkable contributions to science and society.

Geachte aanwezigen, 

Van harte welkom en gelukkige verjaardag. Aangezien we met zijn allen deel uitmaken van de UGent Community zijn we vandaag allemaal jarig. We mogen best trots zijn op onze verjaardag, op het parcours dat we al meer dan 200 jaar op het vlak van onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening afleggen. 

Op dies natalis overvalt sommigen ongetwijfeld een vorm van weemoed over wat voorbij is en in de plooien van de geschiedenis verdwenen is. Een melancholie over wat was en is geweest. Een geboortedag is uiteraard een moment om terug te blikken, maar vooral om vooruit te kijken. Het is een ogenblijk om te vragen wie wij zijn en wie we graag willen worden. 

Wordt een universiteit niet elke dag opnieuw geboren? Wordt ze niet geboren wanneer een eerstejaarsstudent wat onwennig en onzeker voor het eerst een auditorium binnenstapt met talloze vragen en verwachtingen? Wordt ze niet geboren wanneer onderzoekers na jaren onderzoek nieuwe inzichten kunnen presenteren? Wordt ze niet geboren wanneer lesgevers de studenten kunnen boeien met sterk inhoudelijk onderbouwde lessen? Wordt ze niet geboren wanneer het administratief en technisch personeel dag na dag het beste van zichtzelf probeert te geven? Wordt ze niet geboren wanneer het poetspersoneel ervoor zorgt dat er in optimale omstandigheden gewerkt kan worden? Wordt ze niet geboren wanneer wetenschap en samenleving elkaar ontmoeten?

Een geboortedag herinnert ons eraan dat niets vanzelfsprekend is, dat we een grote verantwoordelijkheid dragen. Vrij onderzoek is nooit definitief verworven. Academische vrijheid kan altijd in vraag gesteld worden. 

Wat betekent het trouwens om een universiteit te zijn? Het betekent dat wij jonge mensen vormen tot kritische mensen. Het betekent dat wij kennis creëren die maatschappelijke uitdagingen helpt begrijpen en aanpakken. Het betekent dat wij ruimte bieden aan twijfel, aan nuance, aan traag denken in een tijd die snelheid verheerlijkt.

Een geboortedag nodigt ook uit tot dankbaarheid. Dankbaarheid voor de generaties vóór ons, die onze universiteit hebben uitgebouwd. Dankbaarheid ook voor iedereen die vandaag bijdraagt aan het dagelijks functioneren van onze universiteit. Is leven trouwens niet vooral doorgeven? Dankzij diegenen die ons voorafgingen, kunnen we vandaag zelf leven.  Uiteindelijk zijn we met ons allen slechts passanten. In die zin is een universiteit een schitterende omgeving om te mogen werken. We mogen immers dagdagelijks onze kennis en vaardigheden delen waarop de jonge generaties verder kunnen bouwen.

Een geboortedag is ook een feest van hoop. Wanneer een kind geboren wordt, kijken we vooruit. We zien mogelijkheden. We zien potentieel. We zien een toekomst die nog niet vastligt. Ook vandaag mogen wij met die blik naar onze universiteit kijken. Niet als een voltooid project, maar als een instelling in ontwikkeling.

De wereld rondom ons verandert snel. Innovaties allerhande hertekenen onze manier van werken en denken. Sommigen stellen vragen bij de rol van expertise en wetenschap. Net daarom is het essentieel dat wij trouw blijven aan onze waarden: onafhankelijk denken, intellectuele eerlijkheid en openheid voor dialoog.

Een universiteit die haar geboortedag viert, viert niet alleen haar leeftijd. Zij viert haar vermogen om relevant te blijven. Om elke dag opnieuw geboren te worden in de hoofden en harten van nieuwe generaties.

Laat deze dies natalis geen louter ceremonieel moment zijn. Laat het een uitnodiging zijn om met frisse moed te bouwen aan een universiteit die stevig geworteld is in haar geschiedenis, maar met open blik de toekomst tegemoet gaat. Laten we dat vieren. Met trots op wat is geweest. Met verantwoordelijkheid voor wat is. En met vertrouwen in wat zal komen. Laat ons dan ook samen verder werk maken van een zorgzame en verbonden universiteit waarop we trots kunnen zijn. 

Dear guests, I wish you all a happy Dies Natalis.

Herwig Reynaert
Vicerector