Vijf jaar ENLIGHT, vijf realisaties met impact
(27-01-2026) Vijf jaar geleden engageerde de Universiteit Gent zich samen met acht andere Europese universiteiten in de universiteitsalliantie ENLIGHT.
Wat in 2020 begon als een ambitieus Europees project, is vandaag uitgegroeid tot een structureel partnerschap tussen 10 universiteiten (de Universiteit van Bern vervoegde de alliantie in 2023). Samen hebben ze tastbare impact op onderwijs, onderzoek, studentenparticipatie en maatschappelijke betrokkenheid.
We vatten die impact hieronder samen in vijf concrete realisaties.
1. ENLIGHT stimuleert UGent’ers tot internationale samenwerking
Steeds meer onderzoekers en docenten nemen via ENLIGHT deel aan internationale samenwerkingen. De alliantie stimuleert en financiert bottom-up initiatieven via verschillende projectoproepen waarvoor ook aan de UGent veel interesse is. De UGent was de voorbije twee jaar betrokken bij ruim de helft van alle 248 projectvoorstellen, waar in totaal zo’n 3000 academici aan meewerkten.
De 115 geselecteerde projecten vormen vaak het vertrekpunt voor duurzame samenwerkingen in onderwijs en onderzoek, over faculteiten en landsgrenzen heen. De 10 ENLIGHT-partners zetten hierbij ook in op het ontwikkelen van een aantal gezamenlijke opleidingen (joint programmes). Het enthousiasme over de alliantie blijkt ten slotte ook uit de groeiende deelname aan ENLIGHT-activiteiten en -bilaterale bezoeken.
2. Studenten werken en beslissen mee
Studenten zijn sterk vertegenwoordigd binnen ENLIGHT, ook de UGent-studenten. Via het ENLIGHT Student Network nemen zij deel aan besluitvorming, projectwerking en communicatie van de alliantie. Ze zetten bovendien eigen initiatieven op, voor en door studenten, en vertegenwoordigen ENLIGHT op Europese fora. Helemaal in lijn dus met hoe we aan de UGent naar studentenparticipatie kijken.
3. Impact als gedeelde ambitie
ENLIGHT profileert zich internationaal als voortrekker in impactgericht werken. Er werden impactmethodologie en -tools ontwikkeld, die nu breed worden ingezet en gedeeld met andere Europese universiteitsallianties. Daarmee versterkt ENLIGHT de aandacht voor maatschappelijke impact in onderwijs en onderzoek, ook binnen de UGent. In 2025 resulteerde dat in het ENLIGHT Impact Assessment Report, waaraan ook UGent-medewerkers en -studenten meewerkten.
4. Een buitenlandse ervaring of gezamenlijk doctoraat wordt makkelijker
Tot slot zet ENLIGHT belangrijke stappen om internationale samenwerking eenvoudiger te maken. De vernieuwde multilaterale Erasmus+-overeenkomst maakt het UGent-studenten en -medewerkers makkelijk om een tijd aan een andere universiteit te verblijven, ook waar geen Erasmus bilaterale akkoorden bestaan.
Sinds de start van ENLIGHT in 2020 heeft de UGent maar liefst 31 nieuwe Erasmus bilaterale (discipline-specifieke) akkoorden afgesloten met ENLIGHT‑partners: een stijging van bijna 70% t.o.v. de akkoorden die toen al bestonden. Ook het aantal studenten dat op uitwisseling gaat binnen het netwerk blijft toenemen: sinds 2021 trokken al 445 UGent‑studenten naar een ENLIGHT‑universiteit. We ontvingen bovendien zelf 524 inkomende ENLIGHT‑studenten.
Met ENLIGHT zetten we ook sterk in op innovatieve mobiliteitsvormen. Zo kunnen studenten deelnemen aan blended en virtuele mobiliteitstrajecten. De voorbije vijf jaar namen ruim 150 UGent‑studenten deel aan ENLIGHT Blended Intensive Programmes. Nieuw dit academiejaar is een pilootproject met zo’n 30 online vakken die worden opengesteld voor ENLIGHT-studenten: in totaal kunnen tot 900 studenten hiervoor intekenen.
Momenteel staan ook diverse gezamenlijke masteropleidingen in de steigers die vertrekken van de inhoudelijke sterktes van de partners gekoppeld aan een innovatieve aanpak. Al deze initiatieven dragen bij aan de ontwikkeling van een breed gezamenlijk portfolio aan internationaliseringinitiatieven voor studenten.
Tot slot werkt de UGent samen met de andere partners aan een joint PhD-kaderakkoord, dat gezamenlijke doctoraten binnen ENLIGHT structureel mogelijk moet maken. Dat initiatief geldt als een belangrijke doorbraak in internationale doctoraatssamenwerking.
5. ENLIGHT als structureel partnerschap
Met de oprichting van ENLIGHT ivzw (Internationale vereniging zonder winstoogmerk) krijgt de alliantie een juridische en organisatorische structuur die het initiële project overstijgt en langdurige samenwerking mogelijk maakt. De ivzw markeert de overgang van een tijdelijk Europees project naar een duurzaam universitair netwerk waaraan de UGent mee richting geeft. Ze biedt een stabiel kader om gezamenlijke initiatieven te ontwikkelen, governance af te stemmen en nieuwe internationale projecten aan te gaan.
Blik op de toekomst
Vijf jaar ENLIGHT toont wat mogelijk wordt wanneer universiteiten, onderzoekers, studenten en medewerkers over grenzen heen samenwerken. Voor de UGent is ENLIGHT dan ook geen eindpunt, maar een gedeelde ambitie om samen te blijven leren, vernieuwen en impact te creëren.
Dat zegt ook Frederick De Decker, UGent-verantwoordelijke Internationalisering:
“Een groeiend aantal UGent-faculteiten en opleidingen werken “stepping stones” uit. Dit concept werd binnen ENLIGHT ontwikkeld en komt in essentie neer op een coherente en geleidelijke opbouw van internationaliseringservaringen gedurende het hele studietraject. Dit gebeurt bovendien in toenemende mate samen met ENLIGHT-partners wat erop wijst dat de alliantie echt volop begint te leven.”