Woord vooraf Gent

De Wetenschappelijke Nascholing viert haar vijftigste jaargang. Vijftig jaar al viert de Wetenschappelijke Nascholing op haar beurt – jaar na jaar, lezing na lezing – een ongelooflijke menselijke verwezenlijking en een bijzonder kostbaar goed: de academische vrijheid. De Amerikaanse historica Heather Cox Richardson formuleerde het op deze manier: “moderne universiteiten omarmden de Verlichtingstraditie van vrije kennisverwerving in het geloof dat een onderlegde discussie, gevoed door een breed gamma aan ideeën, de beste manier is om de waarheid te vinden. Door ideeën in publiek debat uit te testen, kan men de beste uitkiezen. Dat was de basis van de academische vrijheid.” 

De hele moderne wetenschap en alle vooruitgang die er het gevolg van is, stoelt op het principe van de vrije, ongebonden waarheidsvinding, gedreven door menselijke nieuwsgierigheid en geleid door menselijk vernuft, los van welke beïnvloeding (ideologisch, politiek, religieus) dan ook. Waar dit principe wordt opgeheven of belaagd, dreigt noodzakelijk verval. Waar het wordt gerespecteerd, ontstaat ruimte voor begeestering en innovatie. 

De Wetenschappelijke Nascholing dient als etalage waarin de verwezenlijkingen van de wetenschappelijke denktrant worden uitgestald. Ook dit academiejaar is er een grote verscheidenheid aan onderwerpen: van literaire excursies doorheen Europa en doorheen de eeuwen tot het leven (en sterven) van bijen, aandoeningen van bot en gewricht, de rol van vrouwen in de middeleeuwen, de economische en ecologische uitdagingen van de toekomst. 

Naast het traditionele format van drie lezingen per thema, brengt dit jubileumjaar ook iets nieuws: de mini-lezing of TED-talk. In een aantal gebalde uiteenzettingen zullen de verbluffende verscheidenheid en rijkdom van het onderzoek aan de UGent voorbij flitsen. Topspecialisten uit elk van de elf faculteiten zullen een aspect van hun research of onderwijs voorstellen of ingaan op een probleemstelling die tot hun wetenschappelijke discipline behoort. 

In dit bijzonder jaar krijgen we ook hoog bezoek. Op de openingslezing verwelkomen we de nieuw verkozen rector De Sutter en vicerector Reynaert met een voorstelling van hun onderzoeks- en onderwijsbeleid. En tegen het einde van het academiejaar is er een vraaggesprek met de gevierde auteur Stefan Hertmans, UGent alumnus van het jaar 2025. 

Laat mij eindigen met een eresaluut en een woord van dank aan afscheidnemend rector Rik Van de Walle. De Wetenschappelijke Nascholing kon in alle omstandigheden rekenen op zijn onvoorwaardelijke steun. Hij heeft er onder meer voor gezorgd dat de lezingen kunnen doorgaan in het prachtige Leon De Meyer auditorium van het UFO. 

Ik wens u allen een boeiend academiejaar.

Em. prof. Kristiaan Versluys
Voorzitter Organisatiecomité
Wetenschappelijke Nascholing UGent