UGent'ers vallen in de prijzen door hun uitmuntende wetenschapscommunicatie

(14-11-2023) UGent-onderzoekers zetten zich dagelijks in om hun eigen fascinatie voor wetenschap te delen met de hele samenleving. Dat is ook de KVAB en de Jonge Academie niet ontgaan. Ze bekroonden drie UGent'ers met een Onderscheiding Wetenschapscommunicatie.

De Koninklijke Vlaamse Academie van België en de Jonge Academie reiken jaarlijks onderscheidingen uit aan onderzoekers met een uitzonderlijke verdienste in wetenschapscommunicatie. De Jaarprijzen worden uitgereikt aan onderzoekers die zich  de voorbije twee jaar intensief hebben ingezet voor een concreet project rond wetenschapscommunicatie. De onderscheidingen onderstrepen het belang van de band tussen wetenschapper en publiek.

Dit jaar ontvangen 12 onderzoekers of onderzoeksteams uit uiteenlopende wetenschapsdomeinen een onderscheiding voor hun creatieve en toegankelijke communicatie. Bram Constandt ontving op 14 november 2023 tijdens de prijsuitreiking in het Paleis der Academiën in Brussel de prijs voor de Jonge Belofte Wetenschapscommunicatie. Bovendien ging hij ook naar huis met de via de EOS Publieksfavoriet.

UGent-laureaten Jaarprijzen Wetenschapscommunicatie 2023

kvab bram constandtBram Constandt voor de initiatieven rond gokreclame in de sport.

Bram Constandt (vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen)  wordt onderscheiden met de jaarprijs wetenschapscommunicatie voor zijn waaier aan activiteiten voor een divers publiek over gokreclame, waarmee hij erin slaagt om wetenschappelijke kennis over de impact van verschillende vormen van gokreclame breed te verspreiden en de kritische blik aan te scherpen, wat uiteindelijk mee geleid heeft tot een verbod op gokreclame en goksponsoring. 

Lees meer over het onderzoek 

kvab sos antwerpen

Isabelle Devos, Sven Vrielinck en Sarah Heynssens voor het citizen science project 'SOS Antwerpen'

Isabelle Devos (vakgroep Geschiedenis), Sven Vrielinck (vakgroep Geschiedenis) en Sarah Heynssens (vakgroep Geschiedenis) worden onderscheiden met de jaarprijs wetenschapscommunicatie voor ‘SOS Antwerpen’, hun boeiend en uitdagend burgerwetenschapsproject rond demografie en dood in Antwerpen, waarbij burgers aangespoord worden om zelf aan historisch onderzoek te doen. SOS Antwerpen betrekt niet alleen burgers bij de dataverzameling en -analyse, maar geeft hen ook echt inzicht in het proces van wetenschap.

Lees meer over SOS Antwerpen

kvab magditonline

Liselot Hudders, Emma Beuckels, Ini Vanwesenbeeck, Elisabeth Van den Abeele, Steffi De Jans en Marloes de Brabandere voor de website 'magditonline.be' 

Liselot Hudders, Emma Beuckels, Ini Vanwesenbeeck, Elisabeth Van den Abeele, Steffi De Jans en Marloes de Brabandere (vakgroep communicatiewetenschappen)  worden onderscheiden met de jaarprijs wetenschapscommunicatie voor ‘Magditonline.be’, een maatschappelijk zeer relevant communicatieproject om het bewustzijn te verhogen omtrent de gevaren die verbonden zijn aan het delen van informatie over je kind op sociale media. De zeer heldere website werkt informerend en sensibiliserend, de inzet van influencers was een doordachte keuze. 

Lees meer over magditonline.be

Bram Constandt wint de EOS Publieksprijs én de titel 'Jonge Belofte Wetenschapscommunicatie' 

kvab bramconstandt4Dit jaar viert de UGent driedubbel feest! Naast drie laureaten voor de jaarprijzen, levert de UGent ook de winnaar van de EOS Publieksprijs én de Jonge Belofte Wetenschapscommunciatie af. Prof. Bram Constandt sleept beide prijzen in de wacht! Proficiat Bram! 

Als nieuwbakken ambassadeur voor wetenschapscommunicatie schotelden we hem zes scherpe stellingen over wetenschapscommunicatie voor. 

Stelling 1 - Elke wetenschapper moet communiceren naar een breed publiek.

Moeten is een sterk woord, maar elke wetenschapper zou het op zijn minst moeten overwegen. Dat kan zelfs reeds bij het begin van een onderzoeksstudie. Zonder heel duidelijk te weten wat de resultaten van het onderzoek zullen zijn, denken we toch na over wie we willen bereiken met de onderzoeksresultaten en wat de meest impactvolle manier zou zijn om hen te bereiken.   De ene keer bereiken we ons doelpubliek het makkelijkst via een reportage in Karrewiet, een andere keer lijkt een podcast of opiniestuk in Knack dan weer het meest geschikte kanaal. We stellen ons de vraag waar de mensen die we willen breiken zich bevinden en stemmen onze acties daar doelbewust op af.

Stelling 2 – Eerst alles in detail onderzoeken, dan pas communiceren.

Onderzoek hoeft volgens mij nog niet afgerond zijn om erover te communiceren. Al begrijp ik dat onderzoekers liever het volledige onderzoek afwachten. Het is eigen aan onze stiel om nuance net in te sluiten, om pas conclusies te durven trekken eens het onderzoek volledig rond is. Toch denk ik dat het belangrijk is dat onderzoekers standpunt durven in te nemen, ook al gaan kleinere nuances dan verloren.

Stelling 3 - Een onderzoeker moet aanwezig zijn op sociale media.

Geen evidente stelling. De maatschappij verlangt (terecht) veel van haar onderzoekers. Eerst en vooral moeten het voortreffelijke onderzoekers zijn, maar daarnaast ook sterke pedagogen en vlotte communicatoren. Groeien ze wat later door in hun academische carrière, dan moeten ze beschikken over uitmuntende leiderschapscapaciteiten. Dat zijn veel rollen om door één individu in te laten vullen. Je kan niet in alles uitblinken. Het lijkt me beter om niet op individueel niveau, maar op het niveau van de onderzoeksgroep te bekijken of je over voldoende verschillende profielen beschikt. In het beste geval is daar een onderzoeker te vinden die graag aanwezig is op sociale media.

Stelling 4 – Je moet een extraverte persoonlijkheid hebben om aan wetenschapscommunicatie te doen.

Ik ben introvert, dus neen, deze stelling moet ik ontkrachten. Goede wetenschapscommunicatoren  moeten iets complex tot de essentie kunnen herleiden. Ze houden er een eenvoudig taalgebruik op na en kunnen moeiteloos schakelen tussen academische en toegankelijke taalregisters. Dat lijken me belangrijkere vaardigheden dan een extraverte persoonlijkheid.

Stelling  5 – Je wordt een betere onderzoeker als je aan wetenschapscommunicatie doet.

Je wordt in ieder geval een onderzoeker die meer opportuniteiten creëert om samen te werken. Je netwerk breidt uit, waardoor je vaker in contact komt met andere wetenschapsdomeinen en hun specifieke onderzoeksmethodieken. Door te communiceren over onderzoek word je indirect een betere onderzoeker, eentje met een ruimere blik en een beter ontwikkelde academische toolkit.

Stelling 6 - Wetenschappers die tijd investeren in wetenschapscommunicatie doen dat ten koste van hun onderzoeks-en onderwijsopdracht. Ze snijden in hun eigen vel.  

Ik mag me gelukkig prijzen!  Wetenschapscommunicatie wordt enorm gewaardeerd in onze vakgroep en faculteit. We worden net gestimuleerd en opgeleid om te communiceren over ons onderzoek. Steeds vanuit een positieve insteek, zonder extra druk te leggen. Mijn collega’s zien er duidelijk de meerwaarde van in en laten dat ook blijken, waardoor ik me enorm gesterkt en geapprecieerd voel.

Mijn grote voorbeelden zijn collega Eline Lievens die vorig jaar de Phd-Cup won; en mijn decaan. Piet Hoebeke kreeg vorig jaar de Loopbaanprijs voor Wetenschapscommunicatie. Ik ben zeer goed omringd. Ik doe het ongelooflijk graag en het geeft me energie. Bovendien heb je impact op besluitvorming en creëert het unieke samenwerkingopportuniteiten. Hoezo, in je eigen vel snijden?

Contact

Céline Van Rijckeghem
Wetenschapscommunicatie UGent
celine.vanrijckeghem@ugent.be
0494 23 85 49

Meer informatie

Wil je zelf (meer) communiceren over je onderzoek? De UGent neemt verschillende initiatieven om de relatie tussen wetenschap en maatschappij te verbeteren. Neem een kijkje op www.ugent.be/wetenschapscommunicatie of vraag communicatie-advies aan je facultaire communicatieverantwoordelijke. Laat je inspireren door de artikels over UGent-onderzoek(ers) die op www.durfdenken.be verschijnen