Evaluatie van onderzoek

Visie

Onderzoek wordt om diverse redenen en op diverse momenten in de loopbaan van een onderzoeker geëvalueerd. Dit is onder meer het geval bij de aanwerving en bevordering van academici, bij de evaluatie van een onderzoeksgroep, faculteit of universiteit, bij de evaluatie van projectvoorstellen en financieringsaanvragen en dergelijke meer.
Gelet op het belang van evaluaties – zowel voor de universiteit als voor de onderzoeker – staat de Universiteit Gent voor een verantwoord evaluatiebeleid.

Doelmatig, transparant en kwaliteitsvol

Elke evaluatie van onderzoek aan de Universiteit Gent moet voldoen aan een aantal principes, die er samen voor zorgen dat het evaluatieproces is afgestemd op het doel van de evaluatie, transparant verloopt en wordt uitgevoerd door experten.

Diversiteit aan onderzoeksactiviteiten

De kwaliteit en de impact van het onderzoek kunnen niet alleen worden afgeleid uit de academische publicaties van de onderzoeker, maar blijken uit tal van activiteiten – artikels in toonaangevende tijdschriften in het vakgebied, bijdragen aan het maatschappelijk debat, de economische valorisatie van onderzoeksresultaten en veel meer. De Universiteit Gent waardeert deze brede waaier aan onderzoeksactiviteiten. Op die manier biedt zij aan haar onderzoekers de ruimte om persoonlijke keuzes te maken in de manier waarop zij vorm geven aan hun onderzoeksloopbaan. Een voorbeeld hiervan is het inspiratiekader voor de deelopdracht Onderzoek dat wordt aangeboden in het kader van het loopbaan- en bevorderingsbeleid voor Zelfstandig Academisch Personeel.

Verantwoord gebruik van kwantitatieve indicatoren

De evaluatiecriteria en -methode moeten zodanig worden gekozen dat zij passen bij het doel van de evaluatie en daadwerkelijk kunnen capteren wat er wordt geëvalueerd. Kwantitatieve indicatoren kunnen een plaats hebben in een evaluatie, maar zij moeten op een verantwoorde manier en met de nodige omzichtigheid worden gebruikt. De wetenschapsbeoefening is immers te complex om in een enkele indicator te worden gevat.

De Universiteit Gent biedt haar onderzoekers – in hun rol van evaluatoren – een
leidraad aan die hen moet helpen om in een evaluatie op een verantwoorde manier om te gaan met indicatoren.

In 2020 ondertekende de Universiteit Gent de San Francisco Declaration on Research Assessment, waardoor zij er zich onder meer toe verbindt om de kwaliteit van een artikel niet af te leiden uit kwantitatieve indicatoren die informatie vertrekken over het tijdschrift waarin het onderzoek werd gepubliceerd (zoals de Journal Impact Factor).

Monitoring

De Cel Kwaliteit en Beleid in de directie Onderzoeksaangelegenheden voert geregeld monitoringsopdrachten uit, en rapporteert hierover aan de Onderzoeksraad. Waar nodig, stuurt deze het onderzoeksbeleid bij op basis van deze informatie:

  • de onderzoeksprestaties van de faculteiten (aantal publicaties, aantal doctoraten)
  • de onderzoeksprestaties van de UGent in vergelijking met andere Vlaamse instellingen (b.v. BOF-sleutel, IOF-sleutel, basisfinanciering)
  • positie in internationale rankings

Naast in-huisexpertise inzake bibliometrie heeft de UGent in het verleden ook externe evaluaties van de onderzoeksoutput georganiseerd, in het bijzonder via het CWTS in Leiden (op basis van data beschikbaar in Web of Science).

  • In 2008 werd voor het eerst een bibliometrische studie van de onderzoeksoutput aan de UGent uitgevoerd – initieel als algemene benchmarkstudie met een 40-tal andere universiteiten op instellingsniveau, vervolgens als een gedetailleerde bibliometrische studie op onderzoeksgroepniveau. Deze studie had als opzet om elk van de onderzoeksgroepen te “vergelijken met hun gelijken” in hetzelfde vakgebied. Zowel onderzoeksgroepen met een duidelijke niche in het wetenschapsveld, als onderzoeksgroepen die sterk interdisciplinair werken, kunnen in deze analyse hun eigen onderzoeksprestaties meten aan die van collega’s die in hetzelfde vakgebied, of in dezelfde tijdschriften, publiceren.
  • Na vier jaar was het in 2012 relevant om deze oefening opnieuw te maken: de onderzoekswereld evolueert, maar ook onderzoekers zelf groeien in hun werk.

Aangezien rapporten in samenwerking met de faculteiten zelf worden opgemaakt, zijn het niet zozeer de indicatoren zelf die centraal staan, maar de interpretaties en aanbevelingen die de vertegenwoordigers uit de faculteiten zelf aan de indicatoren koppelen.

Meer informatie: Directie Onderzoeksaangelegenheden, Anniek Toye (Anniek.Toye@UGent.be - 09 264 95 58)

Webpagina over publiceren

De directie Onderzoeksaangelegenheden organiseerde in de periode 2011-2016 aanvullend onderzoeksvisitaties binnen de humane, sociale en gedragswetenschappen om via een peer review evaluatie tot een reflectie over de eigen onderzoeksorganisatie en –management en een meer strategische oriëntatie van onderzoeksfocus te komen.

Aan de hand van site visits van een internationaal peer review panel wordt het onderzoek van voorafbepaalde (groepen van) onderzoeksdisciplines geëvalueerd over een referentieperiode van 8 jaar.

  • Stap 1 - definiëring van (groepen van) onderzoeksdisciplines (1 coördinator voor elke discipline + 1 woordvoerder voor elke onderzoeksgroep)
  • Stap 2 - samenstelling van het internationaal peer review panel (incl. voorzitter) en vastlegging van datum site visit
  • Stap 3 - zelfevaluatiedossier (voorstelling van onderzoeksdiscipline, voorstelling van onderzoeksgroep, personeel, wetenschappelijke activiteiten, onderwijsbelasting, infrastructuur)
  • Stap 4 - site visit waarna het eindrapport wordt opgesteld en aan de verschillende stakeholders bezorgd

Relevante documenten:

Meer informatie: Directie Onderzoeksaangelegenheden, Annik Leyman (Annik.Leyman@UGent.be - 09 264 95 08)